Moje marzenia o wielkim świecie i malutka zacofana Belgia

Znalazłam jakiś rozpoczęty wpis z przemyśłunkami na temat życia w Polsce i w Belgii. Nie jestem w stanie dokończyć dziś myśli, które spisałam wiele miesięcy temu, ale mimo wszystko postanowiałam to opublikować, bo mnóstwo mam tych zaczętych tekstów i pora posprzatać trochę.

Ponad 30 lat przeżyłam w małej wiosce na południu Polski. Miejscowość ta liczyła sobie około 100 domów, w których mieszkało łącznie około 500 ludzi. Wszyscy się ze sobą znali, wielu ludzi było ze sobą mniej lub bardziej spokrewnionych. Wszyscy o wszystkich wszystko wiedzieli i każdy każdemu nie tylko do ogródka, ale nawet do garnka, czy do łóżka zaglądał, bo takie są właśnie małe wioski.

Był tam mamy kościółek, do którego co niedzielę mieszkańcy wioski po kolei numer za numerem posłusznie przywozili plebana z innej wioski. Wszyscy bowiem z wyjątkiem jednego świadka jehowy mienili się  katolikami. Nikt nie chciał się wyróżniać, bo nie było to dobrze widziane.

Obok kościółka był sklep, w którym można było kupić wszystko, czego tylko ludzie na wsi potrzebować mogą, od majtek, poprzez gwoździe i zabawki, tabletki przeciwbólowe,  do bochna chleba i flaszki piwa. Sklep stanowił też miejsce spotkań towarzyskich mieszkańców. Ludzie przesiadywali tam z piwkiem czy oranżadą nie raz całe dnie obgadując bieżące zdarzenia, dyskutując o polityce i obrabiając dupę ludziom, którzy do sklepu zawitali oraz wszystkim innym. 

Ale też gdy coś komuś złego się przytrafiło, ktoś zachorował czy dom mu się spalił, nagle wszyscy stawali sie jedną wielką rodziną. Każdy ruszał do pomocy i ochoczo wrzucał grube banknoty do puszki. Tak samo, gdy pojawiała się jakaś wspólna sprawa, czy to w spólny wróg do pokonania, czy to wielka robota do zrobienia dla wspólnego dobra, wszyscy jak jeden mąż chwytali za sztachety lub za łopaty, zależnie od potrzeb.

W takich wioskach albo jesteś z wszystkimi, albo przeciwko nim. Nawet urodzenie się w wiosce nie gwarantuje ci dożywotniej przynależności. Nie pasujesz, to wypad.

Szkołę podstawową mieliśmy tam za moich czasów na wsi. Ośmioklasowa szkoła z zerówką liczyła sobie wtedy około 80 uczniów. W klasach było od 3 do 10 dzieci. Klasy były łączone po dwie, co było ciekawym doświadczeniem i - moim nader skromnym zdaniem - znacznie zaniżało poziom nauki, bo nauczyciel musiał podzielić jedną godzinę lekcyjną pomiędzy dwie klasy i w takim samym czasie zrealizować program dwóch klas. Nauczyciele wtedy to - jak chyba w wielu innych szkołach - byli ludźmi mniej lub bardziej przypadkowymi. Większość nie miało żadnego wykształcenia pedagogicznego i mimo że wykonywali swoją robotę najlepiej jak potrafili, nie zawsze dobrze to wychodziło. Choć z drugiej strony czasem nauczyciel po technikum rolniczym miał więcej talentu pedagogicznego i charyzmy oraz wiedzy niż nie jeden po studiach. 

W mojej klasie było 5 dzieci. Potem dwóch starszaków musiało powtórzyc klasę i zrobiło się nas 7. Łączono nas od drugiej do siódmej klasy ze starszym rocznikiem w podobnej liczbie. W ósmej połączono nas z młodszymi. Do średniej, tak jak większość, poszłam do pobliskiego miasteczka, bo Rodzice nie zgodzili się bym poszła do szkoły z internatem, która mi się po cichu marzyła. Z Rodzicami się nie dyskutowało, bo dzieci i ryby głosu nie mają. Nie dyskutuj z mądrzejszym od siebie. Albo zrobisz, tak jak mówię, albo się wyprowadź, jakżeś taka mądra.

Chciałam pójść na informatykę i zostać pogromcą komputerów, a wylądowałam na biolchemie, który to kierunek bynajmniej do mnie nie przemawiał, ale był to najlepszy wybór z dostępnych opcji. Matka wolała bym została krawcową lub innym czymś takim... Nie sprostałam ani jej oczekiwaniom ani swoim marzeniom. 

Potem po cichu marzyłam o szkole policyjnej w Szczytnie, ale szybko wybito mi to z głowy, bo ani nie stać nas było na szkołę, ani na korki z fizyki, ani tym bardziej na lekcje pływania, a to wszystko było potrzebne, by się w ogóle dostać... Nie chciałam nawet zadawać matury, bo przez 4 lata skrzydła mi dawno odpadły. Zero motywacji, zero wsparcia, ale za to roboty zawsze pełno. 

Gdy miałam 16 lat, urodził mi się młodszy braciszek. Fajny wesoły mały ludzik, ale zajmowanie się nim od czasu do czasu dołączyło oczywiście do moich obowiązków. Należała do nich też, jak to u wielu wiejskich dzieci, robota w polu. Wszystko ma swoje dobre i złe strony. Robota w polu to sporo aktywności fizycznej na świeżym powietrzu, dlatego zawsze byłam fit i miałam nieźle przypakowane mięśnie. Robota w polu bywa też bardzo fajna i przyjemna. Wiele prac polowych wręcz uwielbiałam...

Łączenie  wszystkiego to było jednak trochę za wiele, by wszystko zrobić dobrze. Robiło się więc po łebkach. 

Gdy kończyłam szkołę, Babcia zaproponowała mi swoją posadę w bibliotece w tej naszej wiosce. Ta praca to był taki słodko-gorzki prezent od mojej rodziny. Dostałam pracę, co nie wielu moim rówieśnikom było wtedy dane. Pracę, którą ja głupia Magda byłam w stanie wykonywać. Pracę, która była całkiem fajna i o której marzyłam jako przedszkolak. Pracę na miejscu, dzięki której to pracy mogłam mimo wszystko dalej się uczyć za niewielkie pieniądze w trybie wieczorowym, a raczej weekendowym. Z jednej strony się cieszyłam, że mam jakąś przyszłość, że mogę robić coś całkiem fajnego, choć już to dawno moim marzeniem być przestało, a z drugiej czułam wielki zawód, że jednak nie uda mi się wyjechać w ten wielki ciekawy świat...

Dziś patrząc z dystansu widzę wyraźnie to, co wtedy tylko lekko czułam, że ta złatwiona dla mnie praca to było tyle samo  zapewnienie nierozgarniętej autystycznej, (choć wtedy tego nikt nie wiedział) mnie bezpiecznej stabilnej przyszłości, co łańcuch i kaganiec. Zarobki były z tej na początku żadne. 200 złotych na miesiąc, bo do ukończenia szkoły pomaturalnej w papierach byłam tylko jakimś tam pomocnikiem bibliotekarza (wtedy tego nie ogarniałam za bardzo) czyli bardziej czymś w rodzaju wolontariusza niż rzeczywistego pracownika, mimo że robotę wykonywałam tę samą bez dyplomu co z dyplomem... Po otrzymaniu stosownego dyplomu finansowo było ciut lepiej, ale nie aż tak, by można było z tego żyć normalnie. Wszak przez większość czasu pracowałam na pół etatu. Potem pod koniec dostałam drugie pół w większej placówce i to był w sumie szczyt możliwości i osiągnięć w pracy na zadupiu. Mogłabym tam pewnie do dziś, ba, do samej emerytury spokojnie sobie pracować i żyć sobie dalej z dnia na dzień prostym życiem prostych ludzi... i marzeniami o wielkim świecie pełnym cudów.

Dobrze jednak, że tak się nie stało, że przyszedł w końcu taki dzień, w którym pożeganałam tamto nudne życie i wyruszyłam ku nowym przygodom.

Przez 30 lat nie znałam innego świata, a tylko o takim marzyłam. Przez ponad 30 lat nie opuściłam tej wioski na dłużej niż kilka dni, a i to zdarzyło się może z 5, może 10 razy w moim trzydziestoletnim życiu.

Przez 35 lat ani razu nie opóściłam Polski. O życiu w innych częściach świata wiedziałam tyle, ile przeczytałam w książkach, czy zobaczyłam w telewizji i tyle, ile mi powiedzieli inni ludzie. Moi rodzice i dziadkowie też nigdzie nigdy nie wyjeżdżali.

Na podstawie tych skromnych źródeł wyrobiłam sobie jednak jakąś opinię. 

Marząc całe życie, by zobaczyć wielki świat, nie mogłam inaczej go widzieć w swojej wyobraźni niźli tylko w jasnych kolorowych barwach. Nawet u sąsiada trawa jest wszak zawsze zieleńsza niż w naszym ogródku, a co dopiero w jakimś obcym kraju. Po tym jak nasi sąsiedzi wyjechali do Australii, ja przez długi czas marzyłam o tym kraju, bo zdawał mi się fascynujący, piękny, egzotyczny i przede wszystkim ciepły, a ja zawsze byłam wielkim zmarzluchem. A jeszcze sąsiad raz przyjechał do PL i przyszedł w gości dzieląc się fascynującymi opowieściami o tym magicznym świecie, o nieznanych zwierzętach i bożymnarodzeniu w strojach kąpielowych. 

Całe lata żyłam marzeniami o świecie, ale w głebi duszy myślałam, że nigdy pewnie nawet tej durnej wsi nie opuszczę, że jestem do niej uwiązana już do usranej śmierci. Bo co możesz zrobić ze sobą, gdy zarobionych pieniędzy nawet na chleb ci brakuje...? Nauczyłam się (a może już z takim darem na świat przyszłam) widzieć tylko jasne strony każdej sytuacji i cieszyć się tym co miałam w danym momencie, nawet jak to od marzeń jest dalekie. Wszystko, co mnie spotykało, było dla mnie dobre, w każdej sytuacji udawało mi sie znajdować pozytywy i zawsze widziałam światłeko w tunelu. Brałam życie takie jakie było. Trudności przyjmowałam z pokorą. Czasem było mi jednak niezmiernie trudno. Było kilka takich momentów, że bardzo nie chciałam już żyć. Rozważałam nawet różne metody..., ale nie miałam na tyle odwagi, by wprowadzić je w czyn, czego, nawiasem mówiąc, czasem trochę żałuję... 

Nie miałam przyjaciół, bo tacy jak ja przyjaciół mieć nie potrafią. Do dziś nie umiem w przyjaźnie. Przez większość życia czułam się bardzo samotna. Im większy wokół mnie był tłum, tym samotność intensywniejsza, choć były momenty, że trafiałam na swoich, że przynajmniej mnie akceptowano, ceniono moje umiejętności i podziwiano talenty i że było fajnie, a na pewno bardzo znośnie. 

Ale wielki świat zawsze się do mnie z dala uśmiechał. 

W wielkim świecie, jak sobie wyobrażałam, wszystko było lepsze, a ludzie fajniejsi. 

Wierzyłam, że gdzieś na pewno żyją ludzie mi podobni, z którymi bym mogła się na prawdę zaprzyjaźnić, którzy myślą i czują podobnie do mnie i podobne zainteresowania mają. Zawsze marzyłam, by poznać rówieśników, którzy kochają czytać książki przyrodnicze, którzy w wolnym czasie, uczą się nowych rzeczy o świecie, grają w szachy i rozwiązują łamigłówki MENSY, którzy stawiają wygodę nad elegancję, spacer po lesie nad dyskotekę, sport nad makijaż. 

Wierzyłam, że inne kraje są lepiej zorganizowane niż mój, sympatyczniejesze, bogatsze, że ludziom się w nich lepiej i łatwiej żyje, że ciężka praca jest lepiej nagradzana, że lekarze bardziej troskliwi, że ludzie zawsze wyrozumiali są, tolerancyjni i zawsze życzliwi... no że trawa jest po prostu zieleńsza. Zawsze.

Dziś już wiem, że zasadniczo najlepiej jest tam, gdzie nas nie ma i że w moich wyobrażeniach o zagranicy to ja się trochę machnęłam. 

I dalej właśnie o tym, w czym bardzo się pomyliłam, chcę opowiedzieć, bo jakoś tak coraz bardziej pewne rzeczy zauważam i coraz bardziej pewne rzeczy mnie drażnią, a jednocześnie ciągle konfrontuję to z moimi wyobrażeniami, które tak dalekie były od prawdy. Na wielu płaszczyznach tutejszej rzeczywistości czuję się szczególnie zawiedziona.

Wiadomo, że w każdym miejscu są rzeczy dobre i rzeczy całkiem do dupy oraz cała masa przeciętnych i nie jestem aż tak głupia, by liczyć na to, że w tej Belgii czy w ogóle na tym "wielkim Zachodzie" to wszystko będzie bez skazy i idealne, a jednak jakoś tak sobie wyobrażałam, że pewne konkretne rzeczy tutaj muszą być lepsze i lepiej zorganizowane niż w PL, który to kraj uważałam za dopiero się rozwijający, czyli bardziej zacofany niż takie "ważne i bogate" kraje UE. 

Zanim tu przyjechałam, wydawało mi się  że w takich krajach jak BE to np biedy nie ma, w sensie że każdy może pójść do pracy, jak tylko chce i wtedy będzie zarabiał tyle, że niczego mu nie braknie, że wszystkim ludziom dostatnio się tu żyje. 

Ten czar prysł dobre parę lat temu. Oczy na prawdę otwarły mi się chyba wtedy, gdy przeczytałam w gazecie, że ileśtam procent (nie pamiętam liczb, ale dosyć duży odsetek) młodych kobiet w Belgii nie stać na podpaski. Nie mogłam w to na prawdę uwierzyć, no bo jak to? Do dziś nie wiem, jak to, bo co jak co, ale nam na to zawsze jakoś starczało, mimo że na początku, gdy tylko Małżonek pracował, było na prawdę ciężko. Przyjechaliśmy tu z gołą dupą, nie mieliśmy to nikogo ani nie dostaliśmy żadnej pomocy, bo nikt przecież o naszym przyjeździe a nawet istnieniu nie wiedział i nikogo to nie obchodziło (bo i czemu by miało). Powoli powolutku, upadając i wstając, ale ciągle ciężko pracując wyszliśmy tu na prostą i dorobiliśmy się wszystkiego, co dziś mamy, a mamy na prawdę dużo, czyli że jednak można, jednak się da, jednak są tutaj (a na pewno pare lat temu były) wielkie możliwości. Dziś żyjemy ciągle w miarę dostatnio (w porównaniu z tym, w jakiej nędzy żyłam w PL pracowawszy uczciwie całe życie to ja tu jednak czuję się niemal w raju). 

A jednak wielu ludziom żyje się tu ledwo z biedą, mimo że się starają. Emeryci często ledwie wiążą koniec z końcem. Tak samo samotni rodzice. Mnóstwo rodzin żyje w Belgii na granicy ubóstwa. Na ulicach śpi tysiące bezdomnych, w tym mnóstwo dzieci. Nie wiem, jak to się dzieje (choć z grubsza wiem dlaczego), ale na pewno nie jest to taki raj jak mi się wydawało z daleka, w jaki chciałam wierzyć, gdy otwarła się nagle możliwość wyjazdu do tego kraju.

Dalej jest np internet i technologie.

Kilka razy spotkałam się czy to osobiście, czy w opowieściach rodaków, że Belg dziwił się, że w Polsce jest internet, bo wielu Belgom wydawało się z kolei, że tam w Polsce to się jeszcze w jaskiniach mieszka i na łosie z dzidą poluje czy coś w ten deseń. Było to tyle samo śmieszne, co irytujące. Dziś wiem doskonale, że jeśli o internet chodzi, to tutaj jest on dosyć kiepski w porównaniu z Polską, a wielu ludzi ciagle nie ma komputera w domu lub jeden na całą rodzinę. Tak samo reszta technologii i innych tam wynalazków... Pamiętam jak w świetlicy jakieś szkolenie mieliśmy i jakoś dyskusja o naszym czasie wolnym w dzieciństwie się rozwinęła i jakie koleżanki (nawet te sporo młodsze) zszokowane się zdawały faktem, że ja w latach osiemdziesiątych grałam już codziennie na komputerze, korzystałam z programu graficznego, że w ogóle miałam komputer, bo oni to od niedawna w ogóle mają. Wspominam z  uśmieszkiem, jak Młoda się podśmiechiwała z nastoletnich rówieśników, którzy do szkoły średniej nosili jakieś stare telefony komórkowe, znaczy nie-smartfony, a jakieś nokie stare, czy inne tam telefony dla emerytów, co w Polsce byłoby wtedy już nie do pomyślenia.

Małżonek zaczął w Polsce pracę w swoim zawodzie gdzieś pod koniec lat 90tych i potem robiąc to samo w Belgii przez kilkanaście lat nie mógł wyjść z szoku, że lakiernictwo jest tu strasznie zacofane, że używają często gorszego sprzętu, starszej technlogii (o ile technologią to w ogóle nazwać można) niż w Polsce używało się w latach '90, '00. Bo Belg wychodzi z założenia, że jeśli jeszcze coś działa, to nie ma po co tego zmieniać. Belgowie zdają się w ogóle nie interesować postępem,  nowoczesnymi wynalazkami, technologiami. Jeśli już coś muszą zmienić, bo np rząd im każe, to zmienią, ale dobrowolnie? Nie ma mowy. Takie przynajmnej człowiek czasem wrażenie odnosci obserwując poczynania ludzi.

Gdy pracowałam jako pomoc domowa też niejednokrotnie się zastanawialam w jakim czasie my żyjemy. W niektórych domach co starsze gospodynie kazały mi zamiatać całe domy zwykłą miotłą, zamiast jak normalni ludzie w XXI wieku polecić użyć odkurzacza, co jest zdrowsze, szybsze i skuteczniejsze. 

W wielu domach do dziś podłogę myje się (i tego się oczekuje od sprzątaczki) wylewając wiadro wody i szorując płytki szczotką, a potem zbierajac wodę szmatą lub wyciągając ją ściągaczką przez otwarte drzwi przed dom. Z brudną wodą każą ci wieśniacy latać  (i sami latają) do kratki ściekowej na ulicy. Nie możesz brudnej wody wylewać do sedesu. Dla mnie nie było to zdecydowanie normalne.

Dalej mamy kwestię rowerów. Niektórzy mają tu rowery za kilka albo i kilkanaście tysięcy euro, ale wielu jeździ rowerem pamiętającym chyba młodość prababci - obdarte siodełka, pogięte ramy, kolebocące się błotniki... no niczym jacyś żebracy, choć ubranie, buty, torebki, telefony zdają się temu przeczyć. I co śmieszniejsze, oni te stare złachane rowery chcą sprzedawać po pięciu czy dziesięciu latach codziennego użytkowania za cenę nowego.

Jak spojrzysz wieczorem przez okna (tu nie ma zasłon, więc widać z ulicy całe mieszkania), to widzisz stare zabytkowe żyrandole, które w PL to w muzeach tylko zobaczysz, ewentualnie w jakimś kościele. Dalej stare zabytkowe drewniane szafy i komody, stare roklekotane stoły i krzesła przekazywane z dziada pradziada młodszym generacjom. Wiecie, to wszystko ma swój urok. Ba, sama lubię i cenię stare drewniane meble, ale w granicach rozsądku. Kurde jak mam do wyboru spać na starym skrzypiącym łóżku i nowoczesnym wygodnym boxpringu to jednak wybieram nowoczesność, komfort i zdrowie. Jak mam do wyboru złachaną miotłę i nowoczesny odkurzacz, wybiorę odkurzacz. No i z tego, co obserwowałam w Polsce przez ponad 30 lat, Polacy, jeśli tylko mogą sobie na to pozwolić finansowo,  wybierają nowoczesność, nowe wynalazki, ułatwienia, komfort, bezpieczeństwo nad sentyment do prapradziadka. Belgowie wprost przeciwnie: coś jest jeszcze dobre, to nie będzie zmieniał na nowe, nawet jakby z tym nowym było mu bezpieczniej, wydajniej, zdrowiej, cieplej, sprawniej, lżej...

Coraz wyraźniej zauważamy, a co zdaje się być jedną z ważniejszych rzeczy w życiu ogólnie, czyli mieszkania. Dom, który wynajmujemy wybudowano w latach dwudziestych, czyli ma ponad 100 lat, ale w latach pięćdziesiątych był przebudowany i taki jest do dziś. Centralne ogrzewanie założono w nim tuż przed naszym jego wynajęciem, czyli w 2013 roku. Wcześniej grzali tu piecykiem żeliwnym na drewno. Ale uwaga, takie ogrzewanie jest tu do dziś w wielu domach na porządku dziennym. Piecyk żeliwny albo kominek jest jedynym ogrzewaniem wielkiego domu u wielu wieśniaków spod Brukseli (oraz reszty tego "nowoczesnego" kraju). 

A ogrzewanie to tylko wierzchołek góry lodowej zacofania. Stan i wyposażenie wielu domów to jest galopujący szok. W Polsce ludzie nawet najbiedniejsi by się wstydzili w czymś takim zamieszkać, nie mówiąc o prezentowaniu takiej rudery na rynku nieruchomości do wynajęcia czy kupna, jak tutaj coniektórzy, a ceny takich ruin zdają się sugerować, że to złote pałace. Jedna sprawcowana babciowina, u której jakiś czas sprzatałam nawet toelety w domu nie miała, tylko musiała z domu wychodzić, by się załatwić. Nie był to co prawda wychodek, tylko normalny sedes, ale na zewnątrz koło garażu w dobudówce, bez ogrzewania. Tuż obok było inne pomieszczenie, w który stała pralka i był prysznic, ale nie było bezpośredniego połączenia z domem. Zdziwko mnie wtedy jednak dosyć szarpnęło. Ogrzewanie miała tylko w salonie i był to piecyk na gaz czy mazut. Piętro było nieogrzewane. Ja tam nie wyobrażam sobie dziś chodzić brać prysznic czy sikać do jakiejś szopy.

Oglądając teraz namiętnie domy do wynajęcia mój szok i niedowierzanie tylko się pogłębia. Odpadający tynk w kuchni, czy pokojach - jest git. Mury dosłownie czarne od grzyba po całości - oj tam, oj tam,  wystraczy odświeżyć. Zamiast podłóg czy ścian jakieś płyty pilśniowe czy dziurawe linoleum - idealny pokój dla dziecka albo pracownia. Brak ogrzewania - ojtam, tu nie jest aż tak zimno przecież. Kuchenka elektryczna z lat 70-tych - przecież działa, w czym ty widzisz problem? 

Jeśli chodzi o domy to jest jeszcze jedna rzecz, nad którą wielce ubolewam i która mnie totalnie szokuje, czyli kompletny brak drzew i co się da, zalane betonem albo założone kostką czy innym tam kamieniem. Mówię o prywatnych domach na wsi, nie jakichś tam strefach przemysłowych. Maszerując po wioskamch mało gdzie zauważysz jeszcze prawdziwe drzewa, czyli wysokie. Już cudem jest jak w ogóle jakichś krzak czy chocby mini drzewko rośnie. My szukamuy domu z ogrodem, więc zrwacam na to uwagę w ogłoszeniach. Nie raz "ogród" ma nawet hektar powierzchni, ale jest totalnie łysy. Zero drzewa, zero krzaka, tylko trawa przycięta na kilka milimetrów. Sorry, ale to nie jest normalne! Jeszcze dziś, gdy tyle się trąbi o ratowanu Naszej Planety, o ociepleniu klimatu, a tu debile golą masowo ogródki na łyso, wycinają wszystkie drzewa i krzewy, by zasypać pół terenu kamieniami albo wyłożyć plastikową trawą, na której położą ze 4 wielkie głazy w ramach zajebistej dekoracji. Na prawdę coraz ciężej uświadczyć tu ogródka z roślinami jakimikolwiek. Jeszcze u emerytów się zdarza, ale jak ci umierają, nowi właściciele pierwsze co robią, to haratają wszystko do gołej ziemii. I tak masz wieś, gdzie dom z domem się łączy, a ogródek z ogródkiem  i ciągnie się to kilometrami, ale te ogródki przypominają pole golfowe a nie ogrody. 

I jeszcze rzecz, która Moim Młodym we głowie pomieścić się nie może, ale obserwujemy to z opadającą koparą systematycznie. Ludzie mają czasem w ogrodzie jakieś krzewy malin, porzeczek, tu i ówdzie jeszcze jakaś pojedyncza jabłoń czy orzech, ale to co na nich wyrośnie, zjadają ptaki albo zgnije, a ich właściciele wolą iść do sklepu se kupić. Jakby w ogóle nie wiedzieli, że to można tak normalnie se za friko z drzewa zerwać i że to nawet nie tak samo, a lepiej smakuje niż to samo ze sklepu, a poza tym jest zdrowsze. Nie raz jesienią zbieram całe torby orzechów, bo leży tego pod drzewami jak gnoju i nikt się tym nie interesuje w ogóle. 

Ludzie zdają się jakby z innej planety pochodzić i nie rozumieć, jak w ogóle działa to, co ich otacza. Myśli jeden z drugim, że jak na walącej się stodole położy se panele słoneczne (co jest tu na porządku dziennym) to on bedzie super eko, ale ciul że wytnie wszystkie drzewa w promieniu 10 km od swojego domu, że cały posiadany hektar ziemi zaleje betonem. Przecież to nie ma nic wspólnego z tym, że potem mu całą trawę słońce wypali, że będzie miał w domu za gorąco, że wody będzie brakowało przez całe lato.  Zero myślenia!

Kolejna rzecz w kwestii mieszkań to znikoma ilość domów wolnostojących. Zarówno w miastach jak i na wsiach królują szeregówki a ostatnimi czasy buduje się jeszcze apartamentowce zabudowując każdy wolny kawałek ziemi. I tak żyjemy wszyscy w wielkej ciasnocie, bo tu jest bardzo duże zagęszczenie ludzi na metr kwadratowy. 

Ciasnota. Wszędzie są ludzie, mnóstwo ludzi, tłumy ludzi.

Dalej, co mnie mierzi to stan dróg. Raz że w ogóle są one okropnie wąskie, że dwa auta z biedą się mijają albo i to nie, to jeszcze w ostatnich latachich stan zaczął być opłakany i to bynajmniej nie tylko wiejskich dróżek, ale głównych autostrad. (bo nima komu robić i pieniędzy brak). Od czasu korony mamy wrażenie, że cała Belgia jest w remoncie, bo wszedzie objazdy, zamkniete drogi, wszędzie coś rozkopane, rozdupcone i wygląda, że wszyscy coś robią, ale jednocześnie efektów nie widać większych. Tu i ówdzie pojawi sie o prawda coś nowego, ładnego, ale na to miejsce wypada w z innej strony 10 dziur. Nie ma do tego żadnej koordynacji (w teorii ponoć ma być, ale tylko w teorii). Więc jedna firma robi pół roku jakiś, dajmy na to, kawałek  drogi za miliony euro, w koncu oddaje do użytku, a miesiąc później przychodzi firma od wodaciągu, internetu, gazu, itd itp i zaczyna to rozkopywać. Ledwie skończą i załatają (co oczywście i tak figę jest warte) przychodzi następna firma i rozkopuje w druga stronę, bo mogą... 

Czasem przyglądam się pobliskim drogom, które widziałam jak były robione i które były całkiem zacne po takim remoncie: głądki nowy asfalcik, obok zgrabne równe chodniki, czy ścieżki rowerowe, do tego ozdobione i oddzielone jedno od drugiego  jakimś ładnym żywopłotem. A po 2, 4, 6 latach są przeorane we wszystkie strony, bo jeden debil przekopał co 5 metrów by dostać się do kabli i potem bylejak wylał jakiegoś asfaltu, drugi postanowił zaraz po remoncie rozkopać, by wymienić kanalizację i znowu nasrał w inną stronę, itd. No i dziś milionowa inwestycja wygląda gorzej niż zanim została rozpoczęta. Droga ma pełno dziur, górek, wystających dekli od kanalizacji, chodniki są krzywe, pochyłe, kostka wygląda jakby ją po prostu wysypano z ciężarówki i pojeżdżono walcem. Nie daltego, że ci którzy robili drogę i chodniki nie znają się na fachu, ale dlatego, że zaraz po nich przyszli inni, którzy ich ciężką pracę zwyczajnie zniszczyli, bo nikt tutaj nad tym nie panuje, nie ma żadnej koordynacji. Tak to przynajmniej w moich oczach zdaje się wyglądać.

Kolejna szokująca rzecz, to szambo w strumykach i innych rowach. Jak tu przyjechaliśmy kilknaście lat temu i zauważayłam (oczami i nosem) szambo przy głównej ulicy to mnie zdziwko lekko szarpnęło, ale wtedy ono występowało w jednym miejscu, ale teraz ciężko znaleźć rów czy strumyk, w którym go nie ma. Zniknęly kaczki, żaby, czaple ze strumyków, bo płynie nimi jedno gówno. Nie chce się wierzyć, ale taka jest smutna prawda. Widzę i czuję to każdego dnia. Miałam to zgłaszać, ale wiedziecie co? Nie chce mi się. Kijem rzeki nie nawrócisz. To, co tutaj na wsi się odpierdala, jedna osoba nie zmieni i nawet szkoda się wysilać. 

A mnie sie wydawało drzewiej, że skoro ta cała Unia Europejska ma siedzibę w Belgii, to ten kraj pewnie świeci przykładem pod każdym względem.  Niestety, moim nader skromnym zdaniem, jest to raczej przykład, jak rzeczy nie powinny wyglądać.

Uczciwie dodać oczywiście należy, że na szczęście jest jeszcze trochę rzeczy, które są dobre, które mi się tu podobają, które mi odpowiadają, które wielce szanuję, ale dziś pisałam o moim wielkim zawodzie, o tym co mnie negatywnie zdziwiło, zszokowało w Belgii, o tym jak moje wyidealizowan marzenia o zieleńszej trawie za granicą okazały się dalekie od szarej brudnej przestarzałej rzeczywistości.