Skąd brać polskie książki w Belgii? Problem mola książkowego.

Jesteśmy rodziną moli książkowych. 

Wychowałam się wśród książek. Moi rodzice uwielbiali szeleścić kartkami w długie zimowe wieczory, a i latem, gdy czasu starczało. Babcia była bibliotekarką i jako dziecko przesiadywałam z nią w tej świątyni książek godzinami. Gdy byłam mała, rodzice i dziadkowie mi czytali, ale bardzo szybko opanowałam tę trudną sztukę i potem sama pochłaniałam po kolei książeczkę za książeczką. W szkole średniej nawet wolałam czas wolny spędzać z tym cichym towarzyszem niż z rówieśnikami. Dzień bez książki był dla mnie dniem straconym. Praca w bibliotece, którą rozpoczęłam dwa miesiące po zdaniu matury była  dla mnie rajem na ziemi - dała mi nieograniczony dostęp do książek, przyjemność niekończącego się wybierania i kupowania książek, radość ustawiania, przestawiania i porządkowania setek tomów na półkach, zabawę przy opracowywaniu, oprawianiu, pieczętowaniu, sklejaniu, zszywaniu i wąchaniu książek - zarówno farba drukarska jak i stary papier pachną wyśmienicie. 

W końcu doczekałam też tych cudownych radosnych chwil, gdy to mogłam własne pociechy poprowadzić do pełnego tajemnic ogromnego i pięknego świata książek. Najstarsza urodziła się z darem delikatności wobec stworzeń żywych i książek. Gdy potrafiła już sama siedzieć, potrafiła też samodzielnie oglądać książeczki - karteczki (nawet te cienkie) przewracała delikatnie i studiowała każdą stronę w wielkim skupieniu. Młoda hm no cóż, ona była prawdziwym smakoszem literatury i wszelakiego innego papieru. Wszystko brała do dzioba i przeżuwała. Do dziś mamy kilka pudełek puzzli, w których brakuje kilku kawałków, gdyż zostały zeżarte przez Młodą. Wszystkie bajeczki (także czasem te z biblioteki) miały obchlane i obciumkane rogi.

Dziś Młode za książkami nie przepadają już tak bardzo. Sporo czasu - jak wiadomo - zajmuje im czytanie podręczników szkolnych. Młoda czyta też sporo w Internecie. Ma swoje ulubione makabryczne opowiadania i inne pierdołki które doskonale zastępują jej literaturę. Po książki sięga tylko od czasu do czasu, gdy trzeba coś do szkoły przeczytać lub ktoś coś poleci. Najstarsza większość wolnego czasu spędza przy projektowaniu i urządzaniu domów w minecraft'cie. Poza tym czyta głównie książki popularnonaukowe z zakresu zoologii, botaniki i astronomii. Obie czytają zarówno po polsku jak i niderlandzku, z czego mimo wszystko chętniej w ojczystym.

Młody długo opierał się książkom. Robiliśmy kilka podejść do czytania, ale jego zainteresowanie książkami bardzo szybko wyparowywało. Przeglądał książeczkę siach-mach po 2 kartki na raz i sięgał po następną. Ani czytanie ani nawet opowiadanie obrazków nie znajdowało zrozumienia. Dopiero gdzieś w okolicach 4 urodzin zajarzył o co chodzi tak na prawdę z czytaniem książek i zaczął słuchać. Teksty musiały być na początku krótkie, żeby szybko mógł przewracać kartki, bp ileż można się gapić na jeden obrazek...

Teraz czytamy codziennie przed snem. Im dłuższe opowiadanko tym lepiej. Zdarzyło się nawet kilka (dokładnie trzy) razy, że czekał na mnie z książką w łóżku, a ja wredna macocha tak się certoliłam z kąpaniem, depilowaniem nóg albo zasiedziałam się przy pisaniu bloga, że biedne dziecko zasnęło z książką. Niestety to dziecko nigdy nie odpuszcza i nie zapomina, co się mu obiecało i jak obudziło się w nocy, zawołało matkę i kazało sobie czytać. Czytaliście kiedyś książkę obudzeni o 3 nad ranem? Ledwo widziśz na oczy, ledwo możesz mówić, ale cóż... To bardzo dobra nauczka, że nie należy zapominać o swoim dziecku i lekce sobie ważyć systematycznego czytania własnemu synowi.

M_jak_Mąż też jest miłośnikiem literatury i uwielbia czytać w wolnych chwilach. Ostatnio czyta - podobnie jak Młode - głównie Internet. Dlaczego? Każdy z mieszkających na obczyźnie pewnie zna odpowiedź - bo nie ma polskich książek.

Gdy wyjeżdżaliśmy z Polski, jedną z niewielu rzeczy które ze sobą zabraliśmy były nasze książki, a w zasadzie to głównie mężowe tomy, bo ja swoich się pozbyłam przed pierwszą przeprowadzką. Jednak ile razy można czytać tę samą książkę? Zwykle raz jest dosyć. No i tu pojawia się problem. Wszystko przeczytane i co teraz?

Skąd wziąć dobre książki na obczyźnie?

Ci którzy jeżdżą do Polski 10 razy na rok mogą sobie kupować za każdym razem choć po 2 książki. My bywamy w ojczyźnie rzadko. Gdy pojedzie się raz na rok czy raz na 2 lata to też człowiek nagle nie nakupi 20 książek bo po pierwsze to kupa papieru i kilogramów, a po drugie spory wydatek jak na raz nawet jeśli w złotówkach się wydaje. 

Na początku było to dla mnie sporym problemem. Nie znałam tu nikogo, nie pracowałam, nie miałam internetu a czasu ohoho i jeszcze trochę, a czytać żywcem nie było co. Przeczytałam, co było do przeczytania w mężowej kolekcji (nie wszystko jest w moim guście) i dupa blada...

Potem zaczęłam pisać bloga, zastępując czytanie pisaniem. Bardzo dobre zastępstwo, przynajmniej na jakiś czas, ale właśnie zaczęło mi się nudzić i wracam powoli do częstszego czytania. Postanowiłam jednak napisać na ten temat i podzielić się z wami pomysłem jak sobie radzić na bezrybiu, znaczy na bezksiążcu.

Po pierwsze czytnik e-booków.

Jeszcze kilka lat temu byłam przeciw temu wynalazkowi, upierałam się, że to urządzenie nie może zastąpić papierowej książki. Czasem mówię własnym dzieciom, że nie można mówić, iż się czegoś nie lubi, zanim się tego nie spróbuje. W tym wypadku zachowywałam się właśnie jak głupi bachor - nie bo nie! Dopiero jak zostałam przyparta do muru i zachciało mi sie czytać a nie miałam książki postanowiłam sobie kupić czytnik e-booków, bo z braku laku dobry i kit. Kupiłam... a raczej mąż mi kupił na urodziny w tutejszej księgarni wynalazek pod tytułem TOLINO.

Najpierw spiraciłam jakąś polską książkę z chomika, by zobaczyć jak działa. Standaard boekhandel daje nam wraz z czytnikiem chmurę, gdzie możemy trzymać zakupione w tej księgarni książki (tylko po niderlandzku i angielsku mają niestety), ale możemy tam też wrzucać własne e-booki. Z chmury pobieramy książki na czytnik przez wi-fi. Utworzyłam konto w Standaard boekhandel, zalogowałam się, wrzuciłam tam swojego polskiego 'pirata', zalogowałam się z czytnika na to samo konto, pobrałam książkę i już można było czytać.

Okazało się, że fajnie się czyta... dopóki się nie zawiesiło w połowie książki. Reset nie pomógł na tę dolegliwość, bo pirackie kopie to często zwykłe gównianie gówno....

Wtedy zaczęłam szukać stron, gdzie moża kupić e-booki po polsku i tak trafiam na VIRTUALO, gdzie jest mega wybór polskiej literatury.
Książki są tańsze niż papierowe, zakup (nie licząc wybierania) trwa kilka sekund. Wybieram, potwierdzam, płacę kartą i po paru sekundach już moge pobierać na komputer plik w wybranym formacie. Dla tolino najlepszy jest format epub, czyta też pdf i inne ale tylko w epub działają wszystko jak należy.
Większość książek jest zabezpieczona ale można je wgrać na różnych 99 urządzeń (są wyjątki).

Jednak powiem wam dlaczego uznałam ostatecznie, że czytnik jest lepszy od papierowej książki.

1. e-booki są tańsze niż tradycyjne książki
2. nie płacę za przesyłkę przy zakupie bez względu w jakiej części świata jestem (byle był dostęp do internetu); nie muszę czekać na dostawę,  po zapłacie od razu mogę czytać
3. czytnik mieści mi się nawet w niewielkiej torebce, a w czytniku mogę nosić ze sobą całą bibliotekę (kilkadziesiąt czy kilkaset książek)
4. w dwóch palcach mogę trzymać nawet książkę 900stronicową - czytnik jest leciutki
5. czytnik zapamiętuje, gdzie skończyłam czytać (nawet jak czytam 5 książek na raz), nie muszę więc się marwtić, że mi się zamknie, gdy pójdę do wc, nie muszę wiecznie szukać zakładek
6. moje Tolino ma podświetlany ekran, więc nie potrzebuję świecić lampki w nocy
7. czytnik ma specjalny (nie błyszczący jak np u tableta) wyświetlacz, na którym czyta się jak z papieru, a nawet lepiej, bo z czytnika bez problemu mogę czytać w słońcu, co w przypadku książek  z bardzo białymi kartkami było niemożliwe nawet w okularach przeciwsłonecznych
8. w czytniku można zmieniać wielkość liter i rodzaj czcionki (tylko przy właściwym formacie pliku - w tolino e-pub)
9. są też takie dodtakowe bajery jak zaznaczanie fragmentów tekstu, robienie notatek, a nawet tłumaczenie wyrazów (moje tolino nie obsługuje niestety polskiego), gdy jest spis treści, można wybierać konkretny rozdział bez kartkowania

Mnie czyta się bardzo dobrze książki z czytnika, ale być może wy nie będziecie podzielać mego zdania. Jednak zanim powiecie NIE, najpierw mimo wszystko spróbujcie (np pożyczając od kogoś czytnik, bo smartfon czy tablet to nie to samo - nawet nie ma porównania).

Czytnik jednak nie sprawdzi się w przypadku literatury dla dzieci. Niewiele jest książek dla dzieci na czytnik, co jest oczywiste, bo jednak dzieci wolą papierowe bajeczki.

Książkę papierową można zamówić przez internet i po kilku dniach kurier lub listonosz nam ją dostarczy.

Ostatnio zauważyłam, że w Polskiej Księgarni Internetowej coraz bardziej się troszczą o ludzi na obczyźnie (czyli o  swoje interesy), bo zaczęli wysyłać kurierem i wychodzi na to, że wreszcie można zamówić kilka książek w jednej paczce bez dodatkowych kosztów (większość księgarni wysyła za granicę Polski pocztą i od każdej dodatkowej książki dliczają za przesyłkę ponad 20 zeta  - chore!). W w/w księgarni stoi, że wysyłka do Belgii teraz kosztuje 35 zeta. Na dniach będę zamawiać, to się przekonam, czy nie cyganią przypadkiem.
Postanowiłam bowiem zakupić kilka zbiorów bajek dla dzieci. Zbiorowe wydania bajek z mojego dziecińśtwa: 'Poczytaj mi Mamo' i 'Moje książeczki"wydają się idealne dla Młodego. Poza tym Wróbelek Elemelek, bo mamy drugą część (stare wydanie), ale w niej nie ma najfajniejszych przygód. Kupię też pewnie z jednego Pana Pierdziołkę, bo na wakacjach kupiliśmy w Polsce jedną książkę ze starymi wyliczankami i piosenkami i bardzo się nadała Młodemu, nauczył się bardzo szybko 'Jedziemy na wycieczkę, bierzemy misia w teczkę' ze szczególnym akcentem na ostatnią linijkę 'i podarły mu galoty' hehe.
Dla siebie chcę Słownik języka polskiego oraz Słownik poprawnej polszczyzny, bo często by się zajrzało a jakoś nikt mi jeszcze nie kupił, doprawdy nie wiem dlaczego.

Dlaczego podoba mi się ta księgarnia? Bo można wybrać walutę w jakiej wyświetlają ceny i nie trzeba liczyć przy każdej książce ile to będzie euro. Jak wrzucam do koszyka czy przechowalni to od razu widzę, czy mnie stać.

Dziewczynom na razie chyba nic nie kupię, bo jedna już dostała opierdziel za czytanie polskich książek w szkole, było nawet w raporcie i na wywiadówce hehe.

Nie, nie czytała na głos po polsku, nie, nie namawiała innych do czytnia po polsku...  Po prostu na przerwie wyciągnęła o zgrozo polską książkę.... W tym kraju zakazane jest nie to co trzeba....

Inne możliwości dobrania się do polskich książek w Belgii:

Wymiany z innymi Polakami (są chyba nawet grupy na FB), ale jak stare przysłowie pszczół mówi: 'dobry zwyczaj - nie pożyczaj, jeszcze lepszy - nie oddawaj'. Nie polecam. W ten sposób straciłam m.in. pierwszą i ostatnią część cyklu Zmierzch (jak poszły w obieg kilka lat temu tak do dziś chodzą i nie mogą trafić do domu).

Kupowanie używanych książek. Widuję od czasu do czasu ogłoszenia na FB i widzę, że książki szybko się rozchodzą. To jednak trzeba trafić, że ktoś sprzedaje.

Polska Księgarnia w Brukseli

Rue d'Angleterre 45, 1060 Bruxelles (Saint-Gilles)

tel. 02 537 04 66, gsm. 0476 43 06 55

(czynna: wtorki, środy i piątki 13-19 oraz soboty 9-17)

Biblioteka Pl w Leuven

ul. Wipstraat 2 w Kessel-1o

Biblioteka Szkolnego Punku Konsultacyjnego w Brukseli:

Rue du Bemel 29, 1150 Woluwe Saint-Pierre, Bruxelles

http://www.bruksela.orpeg.pl/?q=node/9

W żadnej z powyższych placówek nie  byłam osobiście. Nie wiem zatem czy warto je odwiedzić. Jednak znalazłam takie informacje, to podam dalej.



My głównie - jako się rzekło - czytamy po niderlandzku, bo po pierwsze dostęp do niderlandzko języcznych książek mamy nieograniczony, a po wtóre powoli trzeba się przestawiać na nowy język i dostosowywać do tutejszych realiów. Jednak od czasu do czasu dobrze poczytać w ojczystym, dlatego powstał ten post i dlatego od czasu do czasu kupujemy coś polskiego.

Młody wybiera książki w tutejszej bibliotece

Ostatnio nadrabiam Cobena i całkiem dobrze się mi czyta. To że nie rozumiem części wyrazów nie przeszkadza w rozumieniu sensu ogólnego i w radowaniu się czytaniem.

* To NIE JEST post sponsorowany, a tylko moje osobiste wybory i spostrzeżenia.

Jak ktoś zna lepsze, równie dobre, inne rozwiązania, księgarnie, możliwości niech da cynk w komentarzu poniżej. 

Wielkanoc u normalnych inaczej i wycieczka do Geraardsbergen

Nasza Wielkanoc. 

Jak na rodzinę normalną inaczej przystało nie spędzamy świąt ani 'po polsku' ani tym bardziej 'po bożemu'. Spędzamy je po swojemu, wedle własnego widzimisię. W ogóle dla nas to po prostu długi weekend nie żadne tam święta

W naszym 'wielkanocnym' repertuarze nie było nawet specjalnych typowo polskich przygotowań, bo niby po co. Świąteczne porządki? Sprzątam, gdy stwierdzam, że potrzeba a nie na pokaz czy dla zasady. Specjalne wypieki, potrawy? Przez cały rok jest nas 5 sztuk w domu, ta liczba nie zmienia się z okazji świąt, nie zmienia się też nasz gust kulinarny i ilość wolnego czasu. To nie Polska - tu w Wielki Tydzień pracuje się normalnie po 8 godzin dziennie codziennie do piątku wieczorem. A sobota jak sobota - pranie, koszenie trawy, zakupy.... Noooo tym razem pozwoliłam sobie pojechać na zakupy bez dzieci i kupić dla siebie (TYLKO I WYŁĄCZNIE) parę nowych rzeczy. Załóżmy że to z okazji świąt, bo każda okazja jest dobra by kupić sobie nowe buty hehe. W sumie miały być tylko nowe baleriny,  ale skoro już zauważyłam te milusie trampki bez sznurówek to postanowiłam je również adoptować... Tylko po przyjściu do domu się okazało, że jest z nimi jeden drobny problem - są bardzo w guście Młodej  i pasują jak ulał na jej dwunastoletnie stopiszcza... Obiecałam jednak obydwu po 50€ na trampki w maju, tak na wszelki wypadek.

W tym roku nie robiliśmy nawet dekoracji wielkanocnych, a Belgowie to już z miesiąc temu powywieszali te wszystkie jajka na krzakach i poustawiali zające w ogródkach. Ja po pierwsze nie miałam czasu (9-10 godzin dziennie poza domem), po drugie zwyczajnie stwierdziłam że to bezsens dodawać sobie niepotrzebnej roboty i że mi się nie chce. Jedyną dekoracją jest słomiany zajczyk z lidla z żywym żółtym kalanchoe w koszyczku, którą to ozdóbkę kupił tata dla Młodego. 

Nie byliśmy też na żadnej kościelnej uroczystości, bo ...bo nie...

Jestem dumną matką Trójcy Nieświętej ale Samodzielnej i Rozgarniętej :-)

Jako się rzekło, mam coraz mniej czasu. Pracuję teraz ponad 30 godzin tygodniowo,  dojazdy i przejazdy pomiędzy klientami zajmują też sporo czasu, bo pracuję w 3 różnych gminach a mam - jak wiadomo - tylko rower do dyspozycji. W domu czasem jestem dopiero o osiemnastej. Tata wtedy odbiera Młodego. W środę kończę pracę u jednego klienta, odbieram Młodego, zawożę go do domu, czekam na powrót dziewczyn i jadę do drugiego klienta. Trochę to męczący system. Jak wstanę o szóstej trzydzieści, zrobię pranie, śniadanie i wyprawię Trójcę do szkoły, tak do wieczora jestem w ruchu bez przerwy. Rano jadę 6-9 km co zajmuje  do pół godziny, potem 4 godziny sprzątam a moi klienci mają duże domy, a nawet bardzo duże i jest co robić, zanim się doprowadzi je do porządku. 

Potem znowu rower: 6, 10, 12 km i kolejne cztery godziny roboty, czasem trzy. Jadąc na rowerze, pochłaniam kanapkę lub jakieś ciastko i zatrzymuję się po drodze na wypicie soku. po drugiej robocie czasem (nie zawsze bo pracuję tez u sąsiadów) jeszcze trzeba zaliczyć kolejne 5 czy 6 km na rowerze. Miesięcznie przejeżdżam 300-400 km. 

U niektórych pracuję co drugi tydzień, przeto od czasu do czasu mam wolne popołudnie. Mogę wtedy ugotować spokojnie jakiś obiad i zrobić coś we własnym  domu. Mąż też pracuje jak dziki osioł. Jakoś musimy przecież zarobić na nasze belgijskie emerytury i bieżące życie, które jak wiadomo tanie nie jest, zaś potrzeby rosną wraz z dziećmi. 

Młodzież w tym kraju też nie ma tyle wolnego czasu, co w Polsce. W szkole średniej jest huk nauki. Dziewczyny dojeżdżają rowerami (jak większość ich kolegów i koleżanek oraz gros nauczycieli) po kilka (niektórzy kilkanaście) kilometrów. Wracają o 17tej lub trochę później, gdy poniesie je do sklepów lub nie mogą się rozstać z koleżankami. Czasem robią też jakieś grupowe projekty i po lekcjach idą do koleżanki popracować razem. Młoda zakumplowała się z dwoma najlepszymi uczennicami i to ma swoje konsekwencje - musi się dużo uczyć, żeby do nich pasować :-) I to jej się chwali.

Trochę wiosennych obrazków z sąsiedniej gminy

Czekaliśmy na wiosnę ze zniecierpliwieniem, żeby znowu wybrać się do parku w Opdorp i zobaczyć morze żonkili i wystawę. W tym roku nadano jej tytuł: "Kunstenparcours VRIJ LAND".

Dziś w parku odbywały się ponadto 15ste Międzynarodowe Targi Roślin (15te International Plantenmarkt), czyli oprócz morza kwiatów było też morze ludzi. Ale nic to, park duży, wszyscy się pomieścili.

Nie wiem jak to działa, ale z takiego wózka lody o wiele lepiej smakują niż gdzie indziej :-)

Wsuneliśmy po lodziczku... no Młody dwa - waniliowy i czekoladowy - oczywiście z posypką, o którą się sam dopomniał u lodziarza.

 i obejrzeliśmy rośliny oraz intrygującą wystawę...

Gdy Polak z Polakiem po obcemu gada

Swego czasu opisywałam moje pierwsze i dalsze próby w porozumiewaniu się z Belgami, gdy to próbowałam się dogadać mieszaniną angielskiego lub niderlandzkiego i migowego. Gdyby się kto z boku temu przyglądał, miałby pewnikiem niezły ubaw. Jednak na zagranicy jeszcze lepsze jajca są, gdy Polak z Polakiem próbuje się dogadać w jakimś obcym języku, którego nie zna za bardzo. Jeszcze lepiej gdy każdy próbuje używać innego języka obcego, którego ten drugi nie zna.

Niektórzy - głównie ci którzy radości zagranicznego życia nie doświadczyli jeszcze - w tym momencie pewnie się zastanawiają co to trzeba mieć we łbie, żeby do swojego po obcemu gadać, zamiast jak człowiek po polsku.

Niestety my Polacy nie mamy jakichś specjalnych cech wyróżniających nas z tłumu i jeśli akurat nie recytujemy pod nosem litanii do pań lekkich obyczajów i ich synów albo nie gadamy z drugim rodakiem tudzież nie paradujemy w koszulce "Radio Maryja" to jak niby zgadniesz czy ja to Polak czy inny tam białas?

Są zatem sytuacje że los krzyżuje naszą drogę z rodakiem a ty nie wiesz, że to rodak i on nie wie, że ty rodak, a jednak macie jakiś wspólny interes i musicie się dogadać. Gdy mieszka się w obcym kraju, nie gada się do obcych ludzi po polsku tylko w języku którym w danej okolicy jest szansa się dogadać...

Na początek taka historia. Przychodzę do pracy, a tam ekipa remontowa zasuwa. Normalna rzecz w tym kraju. W domach klientów spotykam różnych przypadkowych ludzi - kominiarzy, elektryków, ogrodników, weterynarzy i różnych innych, którzy tak samo ja ja akurat są w pracy i wykonują jakieś zlecenie dla tego samego klienta, co ja. Zwykle nie gadamy ze sobą, bo nie przyszliśy na pogawędkę tylko do roboty, ale przywitać zawsze się wypada...

Ja: Goedemorgen

Oni: Bonjour.

Po tym przywitaniu już wiem, że firma prawdopodobnie ze stolicy, skoro po francusku się witają. Idę do swojej roboty, a oni robią swoje. Staramy się nie wchodzić sobie w drogę. Tu jak jest robota, to się nie stoi i nie gada tylko robi. Od pogaduszek jest przerwa. Jednak są momenty że ekipa potrzebuje czegoś a wiadomo ze sprzątaczka wie wszystko o domu w którym sprząta, więc może pomóc. I tak oto pytają w języku francuskomigowym, a ja odpowiadam w niderlandzkomigowym i jakoś się dogadujemy. Nagle przerwa, panowie wyjmują kanapki, termosy i zaczynają gadać... PO POLSKU.

W innej czasoprzestrzeni widywałam kilka razy pewnego speca, który pracował sobie samotnie w ogrodzie. On również czasem czegoś potrzebował, a wtedy zwracał się do mnie po angielsku, który to język rozumiem, ale odpowiadam zawsze po niderlandzku. Ważne, by się dogadać. Po jakimś czasie gdzieś tam przypadkiem (bo świat jest mały) zobaczyłam tego samego speca na jakiejś imprezie w polskim towarzystwie nawijającego jak złoto po naszemu.

Podobna heca miała miejsce na kursie niderlandzkiego. Pierwsza lekcja któregoś z wyższych poziomów, nowi ludzie, nikt nikogo nie zna. Robimy ćwiczenie ustne w grupach. Niektóre tematy ćwiczeń wywołują dłuższe dyskusje albo przeradzają się w luźne rozmowy pozwalające się bliżej poznać z klasowymi kolegami. Czasem jednak ciężko się dogadać po niderlandzku, a ktoś coś ciekawego mówi  i szuka się innego wspólnego języka. W tym wypadku było tak, że nie mogliśmy sobie czegoś ciekawego wyjaśnić w poznawanym właśnie języku więc padło pytanie:

- ...uit welke land kom je? (z jakiego kraju przyjechałeś?)

- uit Polen

- no to mów jak człowiek... 

Myślę, że podobnych zabawnych sytuacji doświadcza każdy Polak na emigracji.

Jednak zdarzają się też i inne, jakby odwrotne, gdy ojczysty usłyszymy tam, gdzie się go zupełnie nie spodziewamy.

Taka okoliczność.

Jesteś w obcym kraju od paru dni, czy tam tygodni, nie znasz języka tubylców, jesteś sam lub z drugą podobną ci sierotą i nagle znajdujesz się w potrzebie. No cholera zgubiłeś się, chcesz zapytać o drogę albo nie wiesz jak i gdzie kupić bilet na pociąg, czy inne tego typu trudne momenty. Rozglądasz się wokół z nadzieją, nasłuchujesz, bo a nuż rodaka ujrzysz lub usłyszysz. Ale pech to pech - wokół sami czarnoskórzy, skośnoocy, kobitki w muzułmańskich strojach, znikąd nadziei. Przeklinasz pod nosem, mruczysz na głos inne słowa rozpaczy typu "no i co ja teraz zrobię" a wtedy wydaje ci się, że słyszysz:

- W czymś pomóc?

Rozglądasz się ponownie, by przekonać się, że jednak ci się zdawało, bo otoczenie wciąż to samo. Ale nagle widzisz że to...

tak ten czarnoskóry, skośnooki, Muzułmanka mówią twoim językiem.

Po wyjściu z szoku, uzyskaniu pomocy wdajesz się oczywiście w krótką pogawędkę (bo niezaspokojona ciekawość by się zeżarła przecież) i się dowiadujesz, że zwyczajnie ci ludzie wychowali się albo studiowali w Polsce, albo ta Muzułmanka to  Polka, która  postanowiła przejść na islam. Nie tylko my bowiem emigrujemy i uczymy się obcych języków, innym narodom też się zdarza. Ludzie ciągle się przemieszczają, mieszają, uczą nowych języków, obyczajów, zmieniają swoje przekonania i poglądy. 

Dzięki czemu potem człowiek na każdym kroku się dziwi, ma ubaw albo popełnia gafy.

I świat nabrał nowych barw, ale problemy wciąż te same

Wydawać by się mogło, że po zrezygnowaniu z wizyt w Mechelen powinnam zyskać kilka wolnych godzin w tygodniu, jednak czasoprzestrzeń jest niepojęta... Bardzo szybko każda dziura wypycha się innymi zajęciami. Tyle, że chodzimy wcześniej spać i to jest dobre. Jednakże ze zmęczeniem jeszcze walki nie wygrałam. Kładziemy się spać o 20 by wstać o 6 nadal bez sił do życia.  Przez ostatnie tygodnie pozwoliłam sobie zapomnieć o stałej porcji magnezu  i właśnie trzeci dzień tego żałuję, bo po przedwczorajszym skurczu mięśni jeszcze dziś nie mogę chodzić normalnie. Stan psychiczno-emocjonalny też nie za bogaty. Przesilenie wiosenne, wiek, niekończące się problemy rodzinno-zdrowotno-szkolno-organizacyjne i zwykły codzienny zapierdziel są w stanie rozwalić najlepsze zdrowie.

ścieżka rowerowa

Powiadają jednak, że ku wiośnie idzie, zatem pozostaje liczyć że większa dawka promieni słonecznych doda nam trochę sił i energii tak potrzebnych przy  codziennych zmaganiach  z przeciwnościami losu. Człowiek bowiem najwidoczniej ma gdzieś wbudowane baterie słoneczne, bo im więcej słońca tym lepiej funkcjonuje, im mniej - tym gorsze samopoczucie. 

wiosna

Tymczasem odptaszkowaliśmy kilkanaście punktów z niekończącej się listy zadań do wykonania.

W lutym doczekaliśmy się w końcu na wizyty u okulisty, na które towarzystwo zapisałam jeszcze  jesienią. M okularów nie potrzebuje na razie uff. Okulista bardzo sympatyczny gość, ale dziwił się, że córka zażyczyła sobie cyfry zamiast liter. Pytał, czy chodzi do szkoły. Kurde gość po medycynie to chyba powinien z grubsza jarzyć, że o wiele łatwiej jest w języku obcym opowiedzieć historię życia całymi zdaniami niż przeliterować wyraz. Niby te litery podobnie się wymawia w niderlandzkim i polskim a jednak każda litera brzmi inaczej - samogłoski są zmulone, bo Belgowie nie rozdziapiają gęby przy mówieniu jak my Polacy. Spółgłoski to już w ogóle masakra jakaś w czytaniu alfabetu, choć w wyrazach większość można czytać po polsku i zrozumieją o co ci chodzi. Nie dawno rejestrując się telefonicznie do jakiegoś medyka musiałam przeliterować swoje nazwisko (bo imię przeco mam "flamandzkie") i pani z rejestracji powtarzała każdą literę po flamandzku - wyraźnie podkreślając intonacją że ja wymawiam nieprawidłowo... A ten tam się pyta czy ona nie chodzi do szkoły, że liter nie zna i nie daje mu do myślenia, że on sam nawet mojego nazwiska nie jest w stanie powtórzyć prawidłowo, nie mówiąc o samodzielnym przeczytaniu. Oł je BRUD-PIETRZYK po flamandzku brzmi mniej więcej: bryyd pitr%&#%$.... pitrijk? Tja! W większości sklepów pytają o kartę klienta, gdy już się ma takową, wystarczy podać nazwisko. Już nawet się nie fatyguję, od razu podaję dowód. Gdy zaczynam grzebać w portfelu sprzedawca zwykle mówi, że dowód nie potrzebny, po spojrzeniu nań jednak zmienia zdanie "OMG". Co bardziej dociekliwi pytają jak się to wymawia i nawet próbują powtarzać. "Pietsik" to najlepszy rezultat. A jakby musieli powiedzieć "Pietrzyk ze Strzyżowa"?

No ale dobra, zostawmy problemy językowe, bo o ocznych być miało. W tym tygodniu byliśmy po okulary u optyka. Trochę mieliśmy cykora, bo ludzie straszyli nas, że ceny okularów są tu koszmarne. Jednak nie jest źle. Optyk zapytał czy "mooi en goedkoper?" (ładne i tanie) oprawki i takie dziecięciu znosił do przymierzania. Uprzednio za podpowiedzią koleżanki wyguglowaliśmy na stronie naszego ubezpieczyciela u jakich optyków możemy liczyć na zniżki, bo się okazuje że w Belgii nie jest wszystko jedno do jakiego optyka pójdziemy. Córa wybrała oprawki z Esprita za 120€, a szkła były jakieś ponoć lepsze w promocji po 50€, czyli zapłaciliśmy niewiele ponad 200€, z czego z połową zwrócą, czyli że tak powiem nie ma armagedonu :-) Na drugi dzień okulary były już do odebrania.

Najstarsza założyła okulary, wyszła od optyka, rozejrzała się i rzekła:
- No, i świat  nabrał teraz nowych barw, muszę się do tego przyzwyczaić.

 Teraz chyba moja kolej  zarejestrować się do okulisty, ale M ostatnio przyniósł niepokojącą informację od kolegów z pracy, że rzekomo po czterdziestce nie ma żadnych zniżek na bryle. Jeszcze tego nie weryfikowałam, ale jeśli to prawda to moje okulary mogą być droższe, bo do okulisty czeka się 3-4 miechy, czyli przed 40 urodzinami się nie wyrobimy niestety. No ale co tam się na zapas będziemy martwić.

W tym roku postanowiliśmy zapisać wreszcie dziewczyny na kamp, po naszemu "na kolonię". We Fladrii każde dziecko jeździ co roku na przynajmniej jeden kamp. Letnie wakacje obowiązkowo, poza tym wielu zapisuje też dzieci na kampy podczas innych ferii. W zeszłym roku dziewczyny jeszcze nie były psychicznie gotowe, bowiem pytaliśmy i kategorycznie powiedziały "NIE". Jednak w zeszłym roku byliśmy w Polsce, więc wakacje jak najbardziej udane i o wiele bardziej kosztowne niż taki kamp - do dziś spłacamy :-) Przestudiowałam z dziewczynami kilka stron instytucji, które zajmują się organizowaniem czasu wolnego dzieciom i młodzieży, zapoznałam się z zasadami zapisów, opłat, ubezpieczeń etc. Muszę rzec, że po zapoznaniu się z ofertą wakacyjną byłam wręcz zszokowana. Wiedziałam, że są kolonie tematyczne, bo koleżanki naszych dziewczyn jeździły na kampy kulinarne, taneczne, judo, tenisa, zagraniczne językowe, w sąsiedztwie mamy stajnie które organizują półkolonie z końmi. Jednak to co zobaczyłam spowodowało opad szczęki. Z ciekawszych:

Kolonia w zoo, gdzie dzieci opiekują się zwierzętami i nocują na terenie ogrodu zoologicznego.

Kolonia z delfinami. 

Graffiti kamp, na którym młodzież uczy się graffiti od profesjonalistów.

"Only Girl Power Deluxe" zajęcia dla dziewuch z profesjonalnym wizażystą, sesja fotograficzna, 7 godzin jazdy limuzyną.

Dronekamp - zabawy z dronami. Inne to np: fotograficzny, paintbal, surviwal, surfing, wspinaczkowy w górach, kajaki, kamp gier komputerowych i dziesiątki innych. Myśmy przeglądnęły tylko te dla nastolatek, ale na kolonie można tu wysyłać już czterolatki.  Z tym, że maluchy wyjeżdżają tylko na 3 dni, no i oczywiście są też półkolonie dla każdego wieku.

Ceny oczywiście są bardzo zróżnicowane, widziałam obozy i po 600€ za tydzień, w tym kulinarny za 530€ i się nawet zastanawiałam co oni tam gotują i z czego, gdyż obozy na plaży w Hiszpanii czy górski we Francji, nad którymi dumały chwile moje młode, były połowę tańsze. 

Dziewczyny chciały jechać we dwie na ten sam obóz, bo zawsze to raźniej, ale mają odmienne zainteresowania i nie mogły się dogadać. Najstarszej podobają się wysokości - park linowy, wspinaczka w górach, ale Młoda trzęsie portkami. Ona by chciała jakieś łódki, surfing. W końcu stanęło na parku wodnym a w zasadzie parkach w Belgii i Holandii. 5 dni moczenia kupra za 270€. Zapisaliśmy je od razu i zapłaciliśmy, bo nie orientuję się jak jest z popularnością tego obozu. Jednak zauważyłam że niektóre, co ciekawsze już miały niektóre terminy wakacyjne zajęte w styczniu. 

Może się  dziwne wydawać planowanie wakacji w lutym, jednak w tym kraju - taka moja osobista refleksja - czas płynie o wiele szybciej niż w Polsce i zanim się obejrzymy już będzie koniec czerwca. Cholera tam pracowałam na cały etat będąc samotną matką dwójki małych dzieci, mając jeszcze dodatkowe zajęcia wiejskie od czasu do czasu typu wykopki, żniwa, rąbanie drzewa na opał, a mimo to miałam jakoś więcej czasu i byłam tysiąckroć mniej zmęczona niż teraz. 

Mój osobisty plan na wakacje mieści się zatem w jednym słowie ODPOCZYNEK. Nic nie robić, nie mieć zmartwień, chłodne piwo w cieniu pić... Liczę, że w tym roku odpocznę, bo nie zamierzam nigdzie jechać. Nie licząc jednodniowych wypadów na plażę, czy inne tego typu miejsca, gdzie nie trzeba nic robić. Choć biorąc pod uwagę nasze pomysły na najbliższą przyszłość to z tymi wakacjami i naszym czasem też różnie jeszcze być może. Jednym z pomysłów jest np zrobienie dodatkowego pokoju na strychu o ile właściciel nie będzie miał nic przeciwko (a raczej nie powinien), co może być mało relaksacyjnym choć niewątpliwie fajnym i  przyjemnym zajęciem. Są też inne mniej lub bardziej szalone plany, ale o tym może innym razem a może nie.

Najważniejsze, że nasz najmłodszy skarb wreszcie się wyprowadził do swojego pokoju. Jeszcze się nie przyzwyczailiśmy do nowej sytuacji, jeszcze nie możemy w to uwierzyć nawet. Jesteśmy na etapie dostosowawczym. Ostatnie tygodnie przed urodzinami przygotowywaliśmy go do tego. Wyznaczyliśmy sobie i jemu konkretny moment, którym miały być jego piąte urodziny. Pięciolatek jest już bardzo dużym chłopcem i nie może spać z rodzicami, ani do nich przyłazić w środku nocy. Pięciolatek jest bardzo odważnym chłopcem i nie boi się być sam w swoim pokoju. Tylko małe dzidziusie chcą spać z rodzicami, a on nie jest chyba dzidziusiem... Obiecaliśmy wysokie łóżko z biurkiem pod spodem, ale póki co przynieśliśmy ze strychu stare metalowe łóżko dziewczyn, takie zwykłe, bo trzeba sprawdzić czy Młody nie spada z łóżek, tak jak jedna z jego siostrzyczek... Do dziś pamiętam jak budził mnie w nocy łomot a potem słyszałam "to tylko ja mamusiu, już wchodzę na łóżeczko z powrotem". 

Młody poczuł się dużym chłopcem, bo ma duże łóżko (choć nie wiem czy materac 2x2m można nazwać małym). Wypracowaliśmy też już specjalny rytuał: mama czyta jedną lub dwie książki, śpiewa kołysankę (typu Stary Donald farmę miał, Miała baba koguta albo jedziemy na wycieczkę bierzemy misia w teczkę - im głupsze tym lepsze), wyjaśnia niewyjaśnione, przytula chłopca i misia, mówi dobranoc wszystkim zwierzętom i innym zabawkom po kolei i może iść po tatę. Tata obowiązkowo musi pójść przytulić, bo jak nie pójdzie, to Młody przychodzi. Czasem przychodzi i tak i próbuje się wkręcić na nasze łóżko, ale odprowadzamy i dousypiamy. W nocy nie przychodzi o dziwo, jeśli zaśnie u siebie. Miejmy nadzieję, że nie zachoruje w najbliższym czasie zanim się nie zaadoptuje całkowicie do nowej sytuacji, bo to mogło by zakłócić system. Już były takie okresy, w których nasz synio zasypiał i budził się u siebie, ale potem przychodziła choroba, kiedy nie mógł spać, kaszlał, wymiotował, gorączkował a my robiliśmy ten błąd, że zamiast spać u niego, pozwalaliśmy mu spać u siebie, a małe gnojki szybko się przyzwyczajają do dobra. Młody zaś okropny pieszczoch się zrobił teraz. Pomyślałby kto, że jako niemowlak nie pozwalał się kołysać i przytulać nawet własnej matce. Teraz za to lubi tulenie, całusy, głaskanie i pieszczochanie. Chyba to jednak taki wiek, bo podczas urodzin zaobserwowałam, że jego rówieśnicy płci obojga mają podobnie. Jakby nie patrzeć jestem dla nich obcą osobą, ale ładowało mi się to po dwoje czy troje na kolana. Kolejne dwa stworzenia siedziało na kolanach u innej mamy. Słodziaki. Bardzo fajny wiek takie przedszkolaki.

Choć i nasze nastocórki też są w bardzo fajnym wieku. Uwielbiam ich humor, dowcipy, przekomarzania i oryginalne pomysły. Czasem się wkurzę i nadrę pyska, ale muszę też rzec, iż coraz rzadziej się to zdarza, bo nie dają mi ku temu zbyt wielu powodów.

Ostatnio zrozumiałam też w końcu, że głównym powodem, dla którego się wkurzam na własne dzieci jest szkoła, bo oczekiwaniem tego systemu jest by każda istota żyła według określonego szablonu, a jak ktoś nie pasuje do owego szablonu staje się dla systemu wrogiem.

Przypomniało mi się, że kiedyś byłam najlepszą uczennicą w klasie, co roku otrzymywałam świadecwto z tzw paskiem, ale ani razu moja mama nie wróciła z wywiadówki zadowolona z workiem pochwał dla swojej córki. Zawsze były tylko i wyłącznie problemy, bo ja się nie zgłaszam na lekcji (jak zapytają to wie, ale się nie zgłasza! - rodzice mnie od urodzenia uczyli że dzieci się nie odzywają niepytane, bo dzieci i ryby głosu nie mają, więc logiczne chyba do cholery że czekałam aż mnie zapytają!), bo ja czytam tylko książki o zwierzętach (ciul z tego że najwięcej z całej klasy, z całej szkoły jak tylko przyrodnicze - tragedia po prostu), że nie mówię "Dzień Dobry" ....wiedząc że jestem nieśmiała, ale uważając nieśmiałość za synonim chamstwa i bezczelności a nie problem psychologiczny. Dziś niby pod tym względem wiele się zmieniło, zauważa się problemy dzieci i młodzieży i próbuje się im pomóc. Jednak mając córkę z podobnymi jak ja "problemami" widzę, że niektóre proste rzeczy nadal do niektórych nie dotarły. Takie dziwactwa jak ADHD, dysortografia, dysleksja itp są powodem do obniżania trudności zadań, zawyżania ocen, przymykania oczu, ale zwykła nieśmiałość już jest kurewskim problemem dla systemu szkolnego, bo uczeń musi mieć całą armię zajebistych koleżanek i kolegów, bo uczeń musi podnosić rękę, otwarcie mówić o swoich problemach, zadawać miliony pytań, nawet jeśli temat kompletnie mu wisi i powiewa, musi udawać kogoś kim nie jest, żeby pasować do systemu. Nie wystarczy że z każdym miesiącem jest lepiej i lepiej, że rezultaty są zadowalające, bo to ciągle za mało. Flamandzkie szkoły poświęcają więcej czasu każdemu poszczególnemu uczniowi, każdy przypadek jest rozpatrywany indywidualnie i dzieci oraz rodzice otrzymują tu wiele pomocy. Jednak system ciągle jest systemem i jeśli ktoś za bardzo się wyróżnia, trzeba go za wszelką cenę zreformować, bo dobro systemu jest najważniejsze. Jest to dla mnie bardzo zrozumiałe i oczywiste, co nie zmienia jednak faktu iż jednocześnie irytujące, bo jestem rodzicem istoty wielce oryginalnej i mało reformowalnej. Co więcej ową oryginalność mojej córki bardzo sobie cenię i uważam, że dzięki tej indywidualności może osiągnąć dużo więcej niż przeciętny szczur systemowy. Nie zamierzam zabijać jej indywidualności tylko dlatego żeby nauczycielom łatwiej się pracowało. Czy ktokolwiek mebluje swój dom z myślą o tym, by mi czy innej sprzątaczce lepiej się sprzątało? Nie, bo każdy myśli o swojej wygodzie, nie czyjej.

Moja córka nie krzywdzi ani nie obraża nikogo (w przeciwieństwie do swoich klasowych kolegów), nie niszczy szkolnego sprzętu ani otoczenia, nie drze ryja na lekcji, nie łazi po klasie bez pytania ani nie je na lekcji (w przeciwieństwie do swoich klasowych kolegów), nie przychodzi do szkoły w makijażu, z pomalowanymi pazurami czy w niestosownym stroju (jak jej niektóre koleżanki), ale to moja córka wymaga kontaktu z psychologiem a nie ta dzicz, która łamie co dnia połowę szkolnego regulaminu (nie dawno dostałam list z wieloma punktami łamanymi przez kolegów mojej Młodej , z której ona mogła się podpisać tylko pod spóźnianiem się). Muzułmanin, który chuj wie czego szuka w katolickiej szkole, może okazywać jawną pogardę koleżankom i nauczycielkom oraz na różne sposoby próbować ich upokorzyć a nawet pozbawić pracy,  ale to moja córka która jest zbyt cicha jest uczniem problematycznym Ha! Tak samo było w moich czasach - to ja byłam problemem bo nie pasowałam do systemu haha.

Jeszcze 2 lata temu martwiłam się o moje dziecię, bo nie mogłam z nią nawiązać kontaktu, była zagubiona i smutna, nie radziła sobie z rzeczywistością. Uporałyśmy się z tym wszystkim same Powolutku, krok po kroczku moja Najstarsza stała się wesołą, otwartą dziewczyną. W szkole jeszcze taka nie jest, ale do cholery nie od razu RZym zbudowano. W szkole też zrobiła ogromne postępy i robi każdego dnia, a że nie ma z wszystkich przedmiotów po 90% to co z tego? Ważne że z matmy  i plastyki ma najlepsze punkty z całej klasy, bardzo dobre z przyrody, z gotowania i z mody. Szyje ponoć jak stara krawcowa, robi fantastyczne projekty ubrań. Nie oczekuję że superowe wyniki będzie mieć z niderlandzkiego czy francuskiego - wystarczy że Młodsza zadziwia świat pod tym względem i czasem nauczyciele każą się wstydzić flamandzkim dzieciom, że tylko Polka potrafiła udzielić prawidłowej odpowiedzi. Każdy ma inny talent i inne predyspozycje, nie każdy też pasuje do systemu i temu będzie zawsze trudniej, ale też może odnieść większy sukces, gdy się uprze i postawi na swoim. Wiem, że z systemem nie wygram, ale będziemy próbować jakoś sobie radzić dalej wybierając złoty środek.

Kiedy królik zaczyna używać podpasek ;-)

3 miesiące temu

Jak wam zapewne wiadomo 3 miesiące temu nasza rodzina powiększyła się o jedną osobistość. Osobistość ma długie, kłapciate uszy, jest włochata, mięciutka, słodka i śliczna. Każdy kto to stworzenie zobaczy, od razu chciałby je brać na ręce. Niestety w przypadku królika można o tym  zapomnieć.

Króliki nie lubią noszenia. 

Większość oczywiście daje się przenosić, przeważnie jednak nie lubią przebywać na ludzkich rękach. Nam trafił się typ wyjątkowo nieprzenośny. Najstarsza przez pierwsze dni była bardzo rozczarowana tym faktem, że nie może Fluffy podnieść i przytulić. Wytłumaczyłam jej jednak, że to królik dzidziuś, którego zabrano od mamy do obcego miejsca, do obcych ludzi, gdzie czuje się na pewno przestraszony i samotny... W tym momencie rozczarowanie zmieniło się w troskę i czułość. Dziś nasz królik nie jest dzidziusiem, ale podnosić nadal się nie daje. Młoda znalazła w internecie instrukcje podnoszenia królików. Niestety okazało się, że sprawdzone i polecane metody nie działają na naszą Panią Królikową.

Fluffy jest wielką indywidualistką

Królik niepowtarzalny i oryginalny ze względu na charakter, zatem wręcz idealnie komponuje się z pozostałymi dwoma lokatorkami największego pokoju. Wszystkie trzy się Matce Naturze udały :-)

Niektóre króliki mają specjalne niedotykowe miejsca.

Większość królików (jeśli nie wszystkie) nie pozwala dotykać sobie okolic "króliczych brwi", czyli tych długich włosów, które pełnią rolę czuciową i są bardzo wrażliwe. Króliki nie lubią też dotykania ogonów i uszu - to podobno w króliczym rodzie zachęta do walki. Fluffy nie przepada za dotykaniem jej królewskich stóp a dotykanie królewskiego brzucha uważa za karygodne. No i niby jak można podnieść zwierzę bez dotykania brzucha? Próby wkładania ręki pod króliczy brzuch kończą się fochem wyrażanym krótkim ale znaczącym warknięciem, a próby ignorowania warknięcia kończą się zboksowaniem pazurzastymi łapami.

Nasz królik jest bokserem.

Gdy tylko próbuje się robić w jej pobliżu coś co jest nie po jej myśli, można zostać zboksowanym króliczymi przednimi łapkami. Nie jest to śmiertelne, ale czasem ślady po pazurkach zostają.

Jakich działań nie lubią króliki?

Nie lubią szybkich ruchów w okolicy swojej szlachetnej osoby ani podniesionego głosu. Nie lubią jak się im zabiera coś z ich rezydencji (klatki) bez pytania - nawet jeśli jest to pusta miska zabierana  w celu napełnienia, królik warczy i boksuje. 

Króliki potrzebują cierpliwości.

Najstarsza jest bardzo cierpliwa, ponadto natura obdarzyła ją ogromną empatią i rozumieniem języka zwierząt. Jest więc idealną króliczą mamą. Przemawia do swojej podopiecznej spokojnie, nie wykonuje nigdy gwałtownych ruchów, głaszcze ją czule i delikatnie. Młoda jest narwańcem z natury i mimo szczerych chęci i wielkiej sympatii dla kłapoucha, ciągle skarży się żartobliwie na podrapanie lub pogryzienie, narzeka też, że mimo wszelakich starań z jej strony, Flafunia nie robi tego, czego ona od niej oczekuje, podczas gdy siostra osiąga dany efekt zaledwie spojrzeniem w kierunku królika.

Króliki to bardzo ciekawskie stworzenia.

Flafunia na dzień dzisiejszy zna każdy kąt w Pokoju Dziewczyn. Przez pierwsze dni dziewczyny się śmiały, że tylko wietrzą klatkę, gdy otwierały drzwi, ale Fluffy nie wychodziła. Po jakimś czasie zaczęła wystawiać głowę z klatki, aż w końcu wyskoczyła i zrobiła pierwszą rundę w promieniu 1 metra wokół klatki. Potem z dnia na dzień zataczała coraz szersze kręgi, zaglądając w każdy kąt, stając na tylnych łapkach by sprawdzić co jest wyżej króliczych uszu i o wszystko zahaczając zębami.

Króliki nie bez kozery nazywa się GRYZONIAMI,

Zębami badają każdą napotkaną rzecz i gryzą. W zęby trzeba wziąć dywan, buta, drugiego i trzeciego też, trzeba skosztować jak smakuje plecak i sprawdzić jak się gryzie podręcznik szkolny. Podgryzanie skarpet na stopach i portek na nogach to wręcz królicze hobby, które bywa niekiedy dla ich posiadacza bolesne, gdy niechcący złapie się materiał razem ze skórą.  Fluffy uwielbia też słuchawki, a raczej kabelki od nich. Młoda straciła już kilka słuchawek w ten sposób. Co ciekawe inne kable jej aż tak nie rajcują - wystarczyło kilka razy powiedzieć NIE, gdy zbliżała się do gniazdka, w którym tkwiła wtyczka z kabelkiem i pomogło. Widok słuchawek jednak działa na nią wabiąco :-)

smakowanie dywanu

Kable trzeba trzymać z daleka od królika, bo ich przegryzanie może być śmiertelne.

Króliki lubią się przyglądać, co robimy i uczestniczyć aktywnie w naszej "zabawie".

Kiedyś przyniosłam ze strychu 3 torby ubrań orozmiarwiększych z darów od różnych ludzi (bo Młoda znowu urosła wzwyż i wszerz), wywaliłam to na stertę w pokoju, po czym nagoniłam Młodą do przymierzania oraz posegregowania co nadaje się do noszenia a co do kontenera. Flafunia oczywiście błyskawicznie wkicała na sam środek sterty i zaczęła zębami wyciągać do góry poszczególne ubrania. Okazało się że niektóre materiały wyjątkowo jej leżały w pyszczku, bo uparcie je tarmosiła i wywracała na drugą stronę. A my wszystkie miałyśmy ubaw przedni z tego modowego asystenta.

Króliczek od pierwszych dni dzielnie też asystuje przy odrabianiu lekcji. Młodej pomaga też obsługiwać laptopa, a czasem nawet czatuje z jej kolegami łażąc po klawiaturze :-)

Króliki chętnie wskakują na łóżko.

Gdy teren wokół klatki został zbadany, trzeba było sięgnąć wyżej. Pierwszy skok na łóżko wymagał wielu przysiadów. Podobnie było z zeskokiem, ale gdy już coś raz się uda, to potem już idzie gładko. 

Królik to psuj. 

Gdy już jest na łóżku, to za chwilę zaczyna "kopać dziury" w pościeli (jeśli ktoś by miał delikatną, to raczej nie pozostanie bez szwanku), chowa się pod kołdrą i włazi na góry poduszek. Oczywiście podgryza też od czasu do czasu i po którymś podejściu udaje jej się wydziurować pościel albo i poduszkę. 

każdą rzecz trzeba dokładnie zbadać

Zostawia też wszędzie bobki.

Młody królik - jak każdy żywe stworzenie - musi się dopiero nauczyć korzystać z toalety, czyli załatwiać swoje potrzeby w wyznaczonym miejscu (albo raczej wybranym - króliki nie zawsze dają się reformować).  Na początku bobczy zatem, gdzie popadnie - na dywanie, pod biurkiem, na łóżku. Na szczęście królicze bobki nie są jakoś przerażająco ohydne i spokojnie można je pozbierać, i wrzucić do kuwety. Cała Trójca radzi sobie z tym świetnie :-) Królik bobczy też, jak się przestraszy, więc 

lepiej nie drzeć ryja w pobliżu pupila i nie skakać jak opętaniec.

Królik jest idealnym pupilem dla ludzi nie uznających krzeseł.

Dziewczyny - podobnie jak ja kiedyś - uwielbiają odrabiać lekcje na podłodze. Dla królika to świetna sprawa, bo może im towarzyszyć. Lubi się wtedy położyć w pobliżu i drzemać. Od czasu do czasu się przebudzi, podkica, podwędzi jakąś kartkę albo gumkę do mazania i zwiewa. 

Króliki są pieszczochami i uwielbiają głaskanie.

Flafunia ma swoje miejsca niedotykowe, ale poza tym lubi pieszczochanie, głaskanie po króliczych plecach, drapanie za uszami i głaskanie króliczego nosa. Byle do pyska się nie zbliżać zbytnio z paluchami, bo hapsnie i zawarczy. 

przyłapana na podgryzaniu tornistra

Króliki są bardzo szybkie i szalone.

Najczęściej królik kica sobie spokojnie po całym pokoju, ale miewa też nagłe napady szaleństwa, gdy zaczyna gonić po pokoju z taką prędkością, iż widzimy tylko szarą smugę, z rozpędu wskakuje na łóżko i zeskakuje pędząc dalej. Od czasu do czasu bije łupce tylnymi nogami, co może człowieka przestraszyć, gdy jest cicho a tu nagle ŁUP!

Ma też swoje ulubione miejsca w pokoju. 

Gdy znudzi się harcami po pokoju, rozciąga się jaka długa na podłodze z nogami do tyłu i stopami do góry. Ulubione miejsca Fluffy to pod kaloryferem, koło szafy i pod biurkiem.

Królik może też narobić obciachu przy koleżankach.

Jako się rzekło Fluffy to królik ciekawski i wszędobylski. Zajrzy do każdego kąta i każdej dziury. Jak znajdzie coś fajnego, to biegnie z tym do klatki albo na środek dywanu koło klatki. Kiedyś próbowała nawiać z blokiem A4, który zlokalizowała pod stertą innych papierów na dolnej półce - akurat na wysokości pyska królika stojącego na dwóch łapach. Trochę za duży jednak okazał się eksponat i sztuka się nie udała. Wydarła blok z półki ale daleko z nim nie zaszła bo jej pysk na ziemię zwaliło. Czasem jednak zagląda Młodym do tornistra i stamtąd coś ukradnie. Nie dawno na przykład gwizdnęła podpaskę i zaniosła na środek "swojego" dywanu. 

- No weźcie tego królika, niech nie robi obciachu - mówi Młoda - przyjdą koleżanki a tu podpaski na środku pokoju. 

Królik nie jest stworzeniem dla domatorów.

W sklepach mamy duży wybór przysmaków dla królików, ale najlepsze królicze przysmaki dostaniemy za darmo. Tylko trzeba codziennie ruszyć zadek z domu i pójść nadrzeć trawy, mleczy, babki i innych chwastów których nie brakuje nawet w przydrożnych rowach (mówię o wsi, po zjedzeniu roślin zerwanych koło autostrady króliczysko gotowe wykitować), nie zaszkodzi też od czasu do czasu dobrać się do jakiejś dzikiej wierzby, leszczyny czy czyjegoś sadu. Teraz jest świetna pora, bo ludzie obcinają drzewa i świeżych gałęzi z wierzby pod dostatkiem wszędzie leży. Nie długo powinni zacząć przycinać sady, a wtedy będziemy nosić gałęzie jabłoni i gruszy.

Króliki lubią obgryzać bazie i pąki liściowe oraz zjadać świeże gałązki wierzby i drzew owocowych.

Ścierają przy tym zęby, które - jak zapewne wiecie - królikom rosną przez całe życie.

U nas cała rodzina znosi do domu żarcie dla królika. Dziewczyny wracając ze szkoły wypatrują mleczy przy ścieżce rowerowej, zrywają też gałązki wierzby. Ja też czasem zatrzymuję się wracając z pracy by narwać krwawnika czy babki lancetowatej, bo królik to lubi. Z lasu przynosimy leszczynę. We własnym ogródku ścinamy nożyczkami trawę. W czasie weekendu tata z synem też często wędrują w poszukiwaniu króliczych smakołyków na pastwiskach.

Królika kupiliśmy z myślą o Najstarszej. Mieliśmy już królicze doświadczenia z Polski i wiedzieliśmy, że królik jest bardzo przyjaznym i kochanym stworzeniem, więc spodziewaliśmy się, że powinien się spodobać całej Trójce. Jednak muszę przyznać, że efekt ostateczny przerósł znacznie nasze oczekiwania. Flafunię pokochała cała rodzina. Cała Trójca się o nią troszczy - karmią, donoszą wody, głaszczą, czeszą codziennie. Młody po przebudzeniu od razu biegnie do dziewczyn witać się z Flafunią, wieczorem przed spaniem też musi do niej zajrzeć i się pożegnać. Dziewczyny narzekają czasem że gryzie po stopach, psuje wszystko, bobczy za dużo, czasem hałasuje w nocy i straszy, ale ją uwielbiają. Młoda się śmieje, że Fluffy umie udawać aniołka, bo ona żali się koleżankom, że królik jest ogromnym nicponiem, a gdy koleżanki przychodzą w gości, to królik grzecznie leży cały czas ruszając tylko noskiem jak aniołeczek :-)

Królik to super pupil, choć zdecydowanie nie dla każdego.

Na królika nie powinien decydować się ten, kto:
- nie lubi zwierząt (znam takich debili - niech im dupa odpadnie - którzy jednak kupują zwierzę)

- ma obsesję na punkcie czystości (królik bardzo śmieci)

-  nie lubi siedzieć na podłodze (królik lubi jak ktoś się zniża do jego poziomu)

- nie ma cierpliwości (bez niej ani rusz)

- nie toleruje nieposłuszeństwa (królik to indywidualista)

- lubi się lansować ze zwierzakiem na mieście (z królikiem się nie chodzi spacery)

- nie lubi łazić po łąkach i lasach (świeżych gałęzi raczej w sklepie nie kupi)

- często musi wyjeżdżać na kilka dni (króliki nie lubią podróżować ani zmieniać otoczenia)

Dziś uważamy, że królik jest dla naszej zwariowanej rodzinki  zwierzątkiem idealnym.

Kot śmierdzi (sprzątam u ludzi, którzy mają koty w domu - z kuwety dorosłego  kocura zawsze wali jak z wylęgarni troli nawet jeśli się w niej sprząta kilka razy dziennie) i wszędzie te kocie kłaki mimo że kot jest czesany i więcej niż zadbany; poza tym nie przepadam za kotami (nie to że nie lubię, bo lubię wszystkie stworzenia, ale jakbym miała wybierać to już wolę węże czy legwany niż koty). 

Pies to za dużo obowiązków i za wielka odpowiedzialność jak dla mnie. To nic sobie dziś wziąć pieska, jakoś przeżylibyśmy początkowe siusianie i psucie wszystkiego, pewnie nawet było by nas stać na fryzjerów (nie wyobrażam sobie kąpania psa pod prysznicem), weta i psie żarcie. Jednak pies żyje kilkanaście lat, a ja nie zamierzam przez najbliższe 15 lat pracować na pół etatu, "bo mamy psa". Zaś w opcji gdy wszyscy są poza domem po 9-10 godzin kupowanie psa wydaje mi się zwykłym chamstwem wobec tej istoty, która musiała by ten czas spędzać sama w domu. Poza tym pies też śmierdzi, żeby nie wiem jaki był zadbany, wystarczy że pada deszcz, a stary pies śmierdzi jeszcze bardziej (nie jednego psa mieliśmy w swoim życiu więc wiem coś na ten temat), a przecież trzeba się nim opiekować aż do śmierci. No i te kłaki wszędzie - na zasłonach, na kanapie, na dywanie, w jedzeniu. Odkąd sprzątam u psiarzy zaczęło mnie to wyjątkowo irytować - odkłaczanie domu to syzyfowa praca i nigdy się w takie gówno nie dam wrobić we własnym domu, bo mam tu i bez tego roboty do bólu. 

Taki królik zakłacza tylko jedno pomieszczenie i to nawet - powiem wam - nie za bardzo, a przerobiliśmy już zmianę owłosienia. Kurzy za to bardzo, bo lubi przekopywać w misce i w kuwecie, ale przy trójce dzieci oraz średnio szczelnych oknach kurzu ci i tak u nas dostatek - pół centymetra w te czy wewte nie robi różnicy - ważne by pamiętać iż kurz rozłożony równomiernie nie rzuca się w oczy ;-) 

Krokusy zakwitły - pora na ferie :-)

Młode siedzą od poniedziałku w domu, bo właśnie nadeszła pora na przerwę w nauce, czyli tzw ferie krokusowe (krokusvakantie). Starzy niestety ferii nie mają i muszą chodzić do roboty, przeto młodzież przez część dnia musi sobie radzić sama, a radzi sobie doskonale. 

nasze krokusy ciągle zamknięte, bo rosną w cieniu a do tego pada

Pamiętam te czasy, gdy zaczęłam pracować - ileż miałam obaw przed zostawianiem Trójcy samopas w domu, ile mnie to kosztowało nerwów każdego dnia i jak bardzo mnie wkurzały ferie. 

Ledwie zaczynałam pracę, dzieci już dzwoniły z problemami typu:  Młody spadł ze schodów, Młody ma 38 stopni gorączki, czy możemy ugotować budyń?  czy możemy upiec gofry? siostrę bardzo boli brzuch, Młody chce do mamy... 30 telefonów w ciągu 4 godzin. Dziś jest to zwykły dzień, nawet nie myślę, że są ferie. Wychodząc rano z domu, powiadamiam o tym fakcie dziewczyny i ani przez sekundę nie myślę w pracy o nich. Z wyjątkiem tych dni, gdy co najmniej jedno jest chore, ale to oczywiste. Dziś wiem, że w razie czego dzieci mogą pójść do sąsiada po pomoc, bo znają sąsiadów, wiedzą kto jest w domu cały czas, a kogo nie ma, mówią dobrze po niderlandzku, wiedzą gdzie jest lekarz, gdzie apteka, gdzie sklep, mają numery telefonów do różnych znajomych, do których można się zwrócić o pomoc, gdyby taka potrzeba zaistniała. Ta świadomość bezpieczeństwa pozwala mi iść do pracy w spokoju. Oczywiście nie bez znaczenia jest też fakt, że Młody ma dziś 5 lat a nie 3. Jest już dużym i samodzielnym chłopcem, który świetnie sobie radzi bez mamusi. Gdy wracam z pracy, wysłuchuję relacji z minionych godzin, o tym jak to siostry były niegrzeczne i nakrzyczały na niego, o tym jak jednak były fajne i zabrały go do lasu, ale głupia siostra powiedziała że jest ciepło i nie trzeba kurtki a on zmarzł. Chwali się że sam sobie zrobił kanapkę z szynką a siostry ugotowały budyń lub kisiel i się z nim podzieliły. Cieszę się, że mój syn nie jest już ciapciowatym maluszkiem, który wymaga opieki 24 godziny na dobę i beczy z byle powodu. Jestem szczęśliwa, że dziś ma już 5 lat i umie sam się ubrać, wykąpać, zrobić sobie jedzenie.

torcik brownie  -  urodziny w przedszkolu

W sobotę nasz syn świętował swoje piąte urodziny z najlepszymi kolegami i koleżankami. Już w zeszłym roku postanowiliśmy, że w tym roku urządzimy mu urodziny, na które będzie mógł zaprosić kolegów z klasy, bo takie domowe z rodzicami i ciociami nie bardzo go satysfakcjonowały. Bo niby dlaczego siostry mogą zapraszać na imprezy swoje koleżanki a on nie? Cóż, starsze rodzeństwo jest wszak wzorem do naśladowania, co nie zawsze podoba się nam rodzicom. 

Oczywiście poszliśmy na łatwiznę i przyjęcie urządziliśmy w krytym placu zabaw. Przyjemność kosztuje 11 € od osoby, więc liczbę gości ograniczyliśmy do 9 dzieci. Z jakiegoś dziwnego powodu nastawiłam się na to że Młody zaprosi chłopców, jednak on listę zaczął od dziewczynek. Ostatecznie zebrało się 5 dziewczyn i 5 chłopaków. 

Takie urodziny w "kulkach" to świetna sprawa. Niczym się człowiek nie martwi, nie myśli co zrobić do jedzenia, jak zorganizować te trzy godziny (belgijski standard urodzinowy) i co najważniejsze nie ma zdemolowanego domu. W cenie 11€ mamy wejście do sali zabaw (zjeżdżalnie, trampoliny, baseny z kulkami, sanki, mega klocki), dowolny napój (cola, fanta, woda, mleko czekoladowe etc etc), 2 naleśniki oraz miniprezencik dla każdego uczestnika.  Oczywiście dzieci gonią cały czas po tych wszystkich zjeżdżalniach i dla niektórych jeden napój to zdecydowanie za mało, dlatego trzeba było dobierać i donosić non stop jakieś pićka. Niektóre dzieciaki jeszcze okazały się mamusiowcami, więc ich mamy postanowiły na wszelki wypadek zostać, więc było nam starym raźniej i weselej. Wszak 3 godziny siedzenia i patrzenia na bawiącą się i niemożebnie hałasującą dziatwę nie jest zbyt fascynującym zajęciem. Młody zaprosił najfajniejsze dzieci i wszystkie okazały się słodziakami - ładowały się po dwoje na kolana i przytulały, robiąc słodkie oczy przychodziły prosić o monety do pojazdów na akumulator albo o kolejny napój. Pewien kłopot pojawił się tylko na samym początku imprezy - wszyscy chcieli siedzieć obok solenizanta, dziewczynki się popłakały nawet. Jednak w końcu jakoś się dogadali wszyscy i dalej już poszło łatwo. Od czasu do czasu trzeba było kogoś przytulić, zaprowadzić do toalety, obetrzeć nos lub pomóc odnaleźć resztę grupy. W tej sali było tego dnia kilka różnych przyjęć zatem dzieci było wielkie mrowie i czasem ten i ów gubił się w tłumie :-)

Przyjęcie uważamy za udane. Młody się wyszalał z przyjaciółmi i dostał mnóstwo prezentów. W przyszłym tygodniu kolejne urodziny. Tym razem u klasowego kolegi. Przed swoimi też już zaliczył jedną imprezę urodzinową - 2 dziewczynki zaprosiły go na przyjęcie, które odbyło się w szkolnej sali gimnastycznej. Tam było równie wesoło.

Zatem sezon przyjęć urodzinowych przedszkolaków uważam za rozpoczęty :-)

Czy ja kiedyś zniknę? Obawy pięciolatka

Szkoła to czasem potrafi narobić problemów rodzicom i dzieciom.

W zeszłym tygodniu wymyślili se w przedszkolu temat "zwierzęta domowe". Można było się zgłosić w który dzień przyjdzie się do szkoły z pupilem. Młody oczywiście się pochwalił, że ma królika i nie mógł się pogodzić, że nie pokaże go kolegom. Udało mi się jednak go przekonać, że po pierwsze nie mamy klatki podróżnej dla Flafunii, po drugie na rowerze byśmy jej nie zawiźli przecież, bo zimno i mogłaby chorować. No a poza tym tam jest bardzo dużo dzieci, których Flafunia nie zna i ona bardzo by się przestraszyła, gdyby chciały jej dotykać. No, on nie chce by Flafunia się bała... To tylko zdjęcie wystarczy. Uff.

Tydzień minął, w szkole były pieski i kotki, i juf też tylko zdjęcie kota swojego przyniosła bo kotek nie mógł pójść do szkoły. No i było by okej, ale jak opowiadali o swoich zwierzętach, to jemu się przypomniała nasza słodka myszka, której już nie mamy i za którą on bardzo tęskni... Zaczął płakać wieczorem w łóżku i nie mógł się uspokoić. Ta myszka (a raczej chomik) nie żyje od dawna, no ale co trzeba było se o niej nagle przypomnieć. Zapytał dlaczego jej nie ma. Powiedziałam że po prostu umarła i poszła do myszkowego nieba. Ale on  tęskni za nią. On chce ją mieć i tulić. On nie chce by była w niebie, by zniknęła, chce by była zawsze. I dlaczego jej już nie ma? I tak w koło i zalewa się łzami. Udało się nam sprowadzić rozmowę na inny temat, ale tylko na chwilę. Nasz syn nie da łatwo za wygraną i za chwilę znowu zaczął płakać i drążyć temat. No i wtedy gdzieś mi się wymsknęło że wszystko kiedyś umiera...

- To ja też umrę?

No i tu się dopiero zaczęło. I trwa już ponad tydzień. Młody ciągle drąży temat, bo nie znalazłam jeszcze właściwej odpowiedzi na jego niekończące się pytania. Tego faceta byle kitem nie zbędziesz, bo jest za mądry i dociekliwy i śledztwo musi doprowadzić do końca. 

A niektórzy mówią, że to sprawy rozmnażania i różnicy płci niby są trudne do omówienia z dziećmi. Z tym nie miałam żadnych problemów, bo znam odpowiedzi i mówię jak jest, nie muszę bajek wymyślać i lać wody.

Co ja mu powiem na temat śmierci, jak same nic nie wiem na ten temat? 

Czy on też umrze? Powiesz zgodnie z prawdą że tak, to będzie płakał że nie chce umierać. Nie jest ważne że to kiedyś tam daleko daleko, ważne że jednak.

Powiesz że nie, to on przeanalizuje przyszłość, jak to będzie kiedyś tatą i będzie chodził do pracy, a potem będzie dziadkiem i będzie jeździł na motorze z małymi wnukami... Już ten temat przerobiliśmy milion razy, jest świetnie przygotowany. Ale co będzie potem jak już będzie bardziej stary, a potem? Czy potem jednak umrze?

AAAAAAAAAA!

A co to znaczy że umrze? Czy to znaczy że zniknie?  On nie chce zniknąć. Czy myszka zniknęła? A czy mama też zniknie? a tata?

I idzie nagle do bajek albo do zabawy i za godzinę przychodzi, włazi na kolana i ze łzami w oczach pyta czy zniknie.

Próbowałam bajkę o niebie, w którą sama jakoś nie wierzę, więc byłam chyba mało przekonywująca. Poza tym on nie chce iść do żadnego nieba, bo nie wiadomo co to jest i może być strasznie, czy coś.

Pojawił się temat reinkarnacji, ale on nie chce być biedronką ani tygrysem, tylko "ludziem ale nie dziewczynką, cały czas chce być chłopcem".

I tak oto tydzień z pupilem w przedszkolu może być przyczynkiem do poważnej zadumy nad tematem przemijania i obaw pięciolatka.

Zrezygnowałam z kursu i co teraz?

Intensywny kurs niderlandzkiego to super sprawa. W zeszłym roku w ten sposób zrobiłam trzy i pół poziomu, dokładnie 2.1, 2.2 i 2.4 plus najważniejsze tematy oraz gramatykę z 2.3 (stąd to pół). Nasza nauczycielka była bardzo wymagająca a grupa nastawiona na naukę (są grupy w których ludzie nie do końca wiedzą, po co się chodzi do szkoły - chodzą np by pogadać sobie po francusku albo po polsku z koleżankami czy kolegami, chodzą by im dali papier przy czym oburzają się,  że ktoś od nich oczekuje wykonywania jakichś "głupich" ćwiczeń w klasie ("no myśli ja bedę gadać z jakiemiś Arabami, Chińczykami, Polakami, kobietami"), robienia zadań domowych ("no myśli, że ja mam czas w domu"), nie akceptują faktu, że rozmowy w innym języku niż niderlandzki nie są mile widziane i że nauczyciel tylko w takim języku mówi (głównie na poziomie 1.1 i 1.2, ale nie tylko) co jednak nie stanowi problemu w zrozumieniu tego co mówi, o ile ktoś raczy łaskawie słuchać a nie gadać z sąsiadem przez całe lekcje. W mojej pierwszej grupie był też typ, który rzadko bywał na lekcjach, a potem robił nauczycielce awanturę, że ona nie mówi po francusku, oczywiście mając w dupie fakt, że nie cała grupa w tym języku rozumie, ważne że on by rozumiał. Nic to. W mojej grupie w Mechelen byli akurat sami normalni ludzie, dzięki czemu przez tamten rok zrobiłam bardzo duże postępy jeśli chodzi o język niderlandzki. Mniej lub bardziej znajomi Belgowie, w tym nauczyciele niderlandzkiego (nie moi) chwalą, że mówię już bardzo dobrze, czasem oczywiście mnie poprawiają, jak robię jakieś podstawowe śmieszne błędy i to jest dobre, bo łatwiej się zapamiętuje się takie pojedyncze uwagi. Sama widzę swoje olbrzymie postępy. Po czym to stwierdzam? Zapytacie pewnie. Nie tylko po opiniach znajomych, bo "dobrze mówisz"  słyszałam już stopniu 1.2 hehe.

Swoje postępy oceniam np po wywiadówkach szkolnych :-) To bardzo miarodajny - moim zdaniem - test. 

Pierwszy raz "rozmawiałam" z flamandzkimi nauczycielami w 2013 roku w listopadzie. Nie rozumiałam ani jednego słowa :-) Na pierwszej wywiadówce byłam ze znajomą, która tłumaczyła. Nadal nie kumałam nic z tego co one mówiły.

W maju/czerwcu 2014 byłam się w stanie już jako tako porozumieć w podstawowych sprawach, prostymi słowami. Ciągle na poważniejsze rozmowy musiałam chodzić z tłumaczem.

Pierwsze wywiadówki w szkole średniej odbywały się z pomocą polskiej nauczycielki matematyki z tejże szkoły. Sporo rozumiałam sama, ale trudniejsze rzeczy musiała ona tłumaczyć i wyjaśniać.

Na ostatnich wywiadówkach w poprzednim roku szkolnym była nadal czasem obecna pani Edyta, ale w sumie to głównie rozmawiałyśmy wszyscy po niderlandzku. 

Byłam też na dwóch uroczystych rozpoczęciach roku (przywitaniach pierwszaków) w tej samej szkole (czytaj: dyrektor nawija zawsze o tym samym). Na pierwszym zrozumiałam piąte przez dziesiąte, na tegorocznym prawie wszystko. 

Oczywiście mam świadomość, że nauczyciele (i inni ludzie też) mówią do mnie prostszym językiem i zwykle wolniej niż do "swoich" i jeśli idzie o szybką wymianę zdań, dyskusję prowadzoną przez Belgów, czy choćby audycje radiowe to już wyższa szkoła jazdy i nie wszystko rozumiem. Ba, czasem prawie nic, jak nawijają za szybko lub z jakimś lokalnym akcentem czy tym bardziej dialektem, to nie ma szans.

Tak, ten problem załatwił by w dużej mierze poziom 3, który składa się z dwóch części. Jednak ostatnio powiedziałam sobie dość. Dlaczego? Bo mi się siła skończyła. Dlatego. Jak człowiek budzi się w nocy i przypomina sobie, że najprawdopodobniej zapomniał wytrzeć do sucha wanny u pani A albo odstawić na miejsce rzeczy w pracowni u pana B, albo nie jest pewien czy jutro pracuje u pani C czy też D a może u obydwu, albo w połowie pracy musi 3 razy siadać na schodach bo ma zawroty głowy, to znaczy że pora z czegoś zrezygnować i dać se na luz. No z pracy przeco nie zrezygnuję, najchętniej to bym więcej pracowała, bo potrzebujemy jeszcze dużo więcej pieniędzy by żyć swobodnie i nie martwić się, gdy nagle wypadną jakieś większe wydatki, a takich momentów nie brakuje.

Mój poziom językowy na dzień dzisiejszy jest wystarczający by normalnie funkcjonować w belgijskim społeczeństwie. Bez większych problemów jestem w stanie porozumieć się w szkołach, u lekarzy, w urzędach, w pracy, z sąsiadami i znajomymi. Mam też wystarczające kompetencje językowe do starania się o tutejsze obywatelstwo w przyszłości. W związku z czym po przemyśleniu stwierdziłam że spokojnie mogę zluzować ze szkolną nauką, która jest bezsprzecznie metodą najefektowniejszą, ale wszak nie jedyną na poprawę swoich umiejętności językowych.

Jakie są inne sposoby? Różne, każdy ma swoje. Ja opowiem o moich.

Mowę najlepiej szlifować podczas rozmów z innymi ludźmi. Robię to na  co dzień w robocie, w sklepie, w urzędach, w szkołach, u lekarzy etc.

Już wspominałam chyba, że wybierając się do jakiegoś specjalisty zawsze czytam wcześniej strony z poradami medycznymi na dany temat, wypisuję interesujące mnie słownictwo i zapamiętuję. Często dowiaduję się przy okazji, czego mogę się spodziewać na wizycie u danego znachorologa w Belgii i jakie są różnice pomiędzy Belgią a Polską, a czasem są duże zarówno w kwestii podejścia do człowieka, wyposażenia gabinetów jak i metod badań i usług, które są w "standardzie" (czyli bez dodatkowych niespodziewanych opłat i wizyt w innych placówkach). Ale o tym napiszę osobny post kiedyś. Podobnie zapoznaję się z nowymi słówkami szykując się do jakiejś rozmowy w urzędzie, która dotyczy konkretnego tematu.

Myślę o tym, by zacząć uczestniczyć w lokalnych cafe combine.

https://www.archeduc.be/cafecombinne

Co to jest? Ano miejsca, w których w określonym czasie spotykają się ludzie uczący się niderlandzkiego, którzy chcą sobie w tym języku pogadać i przy okazji nawiązać nowe znajomości. W spotkaniach tych uczestniczą również miejscowi wolontariusze, czyli rodowici Belgowie, tudzież inni dobrze władający tym językiem. W mojej okolicy (w promieniu 10 km) jest np dwa takie miejsca. Raz na miesiąc spotkania odbywają się w jednej z bibliotek publicznych, inne mieści się w kafejce. Czekam tylko żeby się ociepliło, bo - co tu dużo gadać - nie chce mi się na rowerze jeździć w zimno i to po ciemku jeśli nie muszę, a wiadomo że te spotkania to raczej wieczorami, jak ludzie mają czas.

Kolejny pomysł - na trochę dalszy czas (np lato z długimi wieczorami) to zapisać się na jakiś kurs dla dorosłych, ale nie językowy. Na przykład szycie, robienie na drutach, fotografia, gotowanie... w CVO jest tego od groma nawet u nas na wsi, a kosztuje zwykle do 200€ plus oczywiście ewentualne produkty czy inne gadżety. Podczas takich kursów też - podobnie jak wyżej - zawsze jest okazja do poznania ludzi i pogadania po niderlandzku, a przy okazji nauczyć się można czegoś pożytecznego.
http://www.cvodeverdieping.be/cursussen-en-opleidingen

Od jakiegoś czasu słucham też systematycznie radia z telefonu, zamiast - jak wcześniej - empetrójek. Moją ulubioną stacją jest Radio 2. Dużo gadają na różne tematy i przy okazji można się wiele rzeczy dowiedzieć. No i grają dużo Flamandzkiej muzyki, co jest dużym plusem. Nie jest tajemnicą,  iż najbardziej popularne stacje ogólnie działają mi na nerwy - wszędzie te same kawałki w języku angielskim po kilka razy każdego dnia (zarówno w polskim RMFie, Zetce, czy tutejszym MNM lub Qmusic) i to takie na jedną nutę z sensem zerowym (jedno zdanie wkoło) ot muzyka dla niedorozwojów. Dlatego właśnie Radio 2 mi odpowiada bo jest bardziej swojskie i urozmaicone (jak  i polskie lokalne - kiedyś słuchałam Radia Rzeszów). Tylko czasem się wkurzam, jak o czymś bardzo interesującym mówią, a nie wszystko mogę zrozumieć, ale to tym bardziej motywuje do słuchania, bo im więcej słucham, tym więcej rozumiem, z kontekstu uczę się też nowych słówek, no i osłuchuję się z wymową.

Kolejna rzecz, to to co tygrysy lubią najbardziej, czyli czytanie. W necie czytam od czasu do czasu artykuły http://www.nieuwsblad.be/. Nie jest to gazeta wysokich lotów, bardzo nastawiona na sensację (im więcej makabry i nieludzkich zachowań tym lepiej się sprzeda), ale artykuły są dla mnie zrozumiałe i czasem dobrze pierdół poczytać. Gdy jestem w jakimś dużym mieście na dworcu lub jadę gdzieś pociągiem, sięgam też po Metro. Dla niewtajemniczonych Metro jest belgijską gazetą codzienną wydawaną w języku francuskim i niderlandzkim (dwie różne gazety dostępne zależnie od regionu w adekwatnym języku), którą za darmo można sobie wziąć ze specjalnych stojaków na większych dworcach pociągowych. Przynajmniej rano, bo po południu zwykle już nie ma szans. Często leżą też w pociągach, bo ktoś przeczyta i zostawi na półce lub na siedzeniu i wtedy można skorzystać. Artykuły są krótkie, pisane w miarę prostym językiem. Polecam.

Od jakiegoś czasu czytam też książki. Zaczęłam w sumie już w pierwszym roku w Belgii... od tych dla przedszkolaków :-) Potem zaczęłam czytać książki dla młodzieży, których mamy trochę w domu, bo podostawaliśmy od różnych ludzi. Na początku jednak zbyt wiele nie rozumiałam i wkurzało mnie, że muszę co 5 minut zaglądać do słownika. To mnie zniechęciło, a gdy dostałam czytnik e-booków, a co za tym idzie nieograniczony dostęp do polskich książek, które mogłam sobie kupować przez internet (w takim np Virtualo przy promocji za 10 € można i 3 niezłe powieści kupić a zamówienie, zapłacenie  i pobranie książki nie trwa więcej niż wypicie kubka kawy), zapomniałam o czytaniu po niderlandzku. Nagle przyszedł taki dzień, że młoda zapomniała, że miała przeczytać książkę (miała na to 3 miesiace!) i ja też zapomniałam że ona ma czytać, no i nagle na "za tydzień" trzeba było się przygotować do odpowiedzi. Oni tu dostają schemat przygotowań do omówienia lektury, który to schemat trzeba wykonać punkt po punkcie - a tam są pytania typu: dlaczego tę książkę wybrałeś? o czym ona jest? gdyby kręcili film to kogo chciałbyś zagrać, a kogo nie i dlaczego? Wymyśl alternatywne zakończenie albo kontynuację? i temu podobne, czyli zupełnie inaczej niż w Polsce - większa swoboda wypowiedzi, pole do popisu i fantazji, bardziej kreatywne zadania. Jednak książkę przeczytać trzeba. W tym wypadku było nakazane przeczytać dowolną książkę Ronalda Dahla. W domu mieliśmy Matyldę. Nie jest to jakieś opasłe tomisko, ale jednak w obcym języku. Przeczytałam na poczekaniu w ciągu kilkunastu minut, częściowo na głos wybierając co ważniejsze rzeczy dla Młodej (polecam - ładna opowieść, po polsku też jest). Potem razem przeczytałyśmy wikipedię i inne podobne cudowne źródła i przygotowałyśmy się do odpowiedzi. Jednak przymusowa lektura tej bajki uświadomiła mi, że czytanie ze zrozumieniem po niderlandzku jest już możliwe. Postanowiłam spróbować więc trudniejszych rzeczy. Po przeczytaniu połowy Zmierzchu (więcej nie dałam rady ze względu na bardzo drobny druk - 40letnie oczy bardzo się męczą przy czytaniu przy lampce nocnej, a książka nie ma takiego fajnego podświetlania jak czytnik niestety) potwierdziłam poprzednią teorię. Rozumiem, co czytam. Nie muszę tłumaczyć każdego słowa, którego nie rozumiem, bo nie jest to konieczne do zrozumienia tekstu jako całości. Jednak od czasu do czasu sięgam po słownik albo translator googla w telefonie, by sprawdzić słowo które widzę po raz dziesiąty w tym samym rozdziale, a tylko się domyślam, co ono znaczy. Zapisuję te słowa wraz z tłumaczeniem. Notuję też wyrazy, których  pisowni nie mogę zapamiętać, a także zwroty które rozumiem, ale które uznaję za przydatne w mowie codziennej. Ta lista leży na podorędziu i sobie do niej zaglądam. Na razie mam jedną stronę A4 zapisaną wyrazami z przeczytanych powieści i bajek dla dzieci. Bo właśnie trzeba tu wspomnieć, że odkąd bywam raz w tygodniu w bibliotece, wypożyczam tam tygodniowy zapas bajek dla Młodego i czytamy je co wieczór. To też jest dla mnie doskonałe ćwiczenie, a ile nowych słówek żeśmy się nauczyli. Młody sam czasem pyta, co znaczy dany wyraz i oczywiście stara się go zapamiętać. Tylko nie jestem pewna, czy to jest tak całkiem dobre dla mojego syna, wszak moja wymowa i akcent pozostawia sobie baaaardzo wiele do życzenia.

Od czasu do czasu zaglądam też na https://www.nedbox.be/

Strona z filmikami i artykułami o zwyczajach i codziennym życiu Belgii uzupełnianymi na bieżąco, do których dołączone są ćwiczenia na różnym poziomie. Na początku bardzo dużo z niej korzystałam, teraz mi się już trochę znudziło no i ćwiczenia są dosyć łatwe, czyli trochę nudne.

Od czasu do czasu muszę też oczywiście coś napisać po niderlandzku. Napisałam kilka nowych postów, ale nie mogę się zabrać za ich poprawienie... nnnno zwyczajnie nie chce mi się i już (ale kiedyś je opublikuję) a i czasu nie mam zbyt wiele. Zdarza mi się pisać też mejle w sprawach różnych - najczęściej do szkoły, bo to - jak wiadomo - wylęgarnia problemów wszelakich. Wtedy bardzo przydaje się strona http://www.vandale.nl/ Słownik języka niderlandzkiego, w którym sprawdzimy odmianę przez czasy i dowiemy się czy rzeczownik jest het czy de. Znajdziemy tam też oczywiście znaczenie danego słowa i przykłady jego użycia (po niderlandzku rzecz jasna). 

To moje pomysły na ćwiczenie i doskonalenie języka obcego. Na tymczasem wystarczy. Gdybym miała więcej siły i czasu najchętniej jednak chodziła bym na lekcje. Niestety zdrowie mam tylko jedno, a ono ma 40 lat i już się trochę wyeksploatowało. Już nie dam razy robić tego, co bez problemu robiłam 20 czy choćby 10 lat temu. Nie dam rady np siedzieć po nocach. Praca zaś, którą wykonuję w połączeniu z dojazdami rowerem są zaś diabelnie męczące w związku z czym chodzę spać z kurami, czyli w godzinach 20-21, a bywa że i wcześniej. Tylko w ten sposób jestem w stanie wstać jakoś normalnie o 6.30 i ogarnąć poranny bajzel (czytaj: wyprawić troje dzieci do szkoły, wyprać i samemu zjeść śniadanie oraz wypić kawę) a potem dojechać do pracy, przepracować co jest do przepracowania, wrócić, ugotować, czasem posprzątać, ogarnąć problemy szkolne  i ewentualne medyczne całej Trójcy. Fajnie też znaleźć z godzinkę dla siebie i/lub męża, ale czasem z tym trudno. Często jest tak, że tworzę rano w głowie listę rzeczy, które mam zrobić tego dnia. Potem je odptaszkowuję po kolei. W końcu mam już tylko: ugotować, odebrać Młodego, wydać obiad rodzinie i o 17.30 będę wolna... Zrobione. Zrobione. Zjedzone. Usiadłam... I kurwa nie mam sił by wstać i pójść się wykąpać po całym dniu. Nie mam sił ani nawet minimalnej chęci, by włączyć laptop, odpisać na mejle, zagadać do znajomych,  czy otworzyć książkę. Nie mam sił  by pójść do kuchni po kakao, nawet by pogadać czy się uśmiechać. Mam nadzieję, że to tylko przesilenie wiosenne i że wraz z ciepłem i słońcem przybędzie mi energii i chęci. Pisać też mi się nie chce tak nawiasem mówiąc. Mam wiele rozpoczętych postów na tematy różne, ale nie wiem, czy kiedykolwiek zostaną opublikowane.