Boże Narodzenie w Belgii. Zwyczaje i tradycje.

Ktoś kiedyś (i to o dziwo nie byłam ja ) zapytał na jakiejś grupie fejsbukowej o belgijskie obyczaje świąteczne i się dowiedzieliśmy, że w Belgii to nie ma świąt, a Belgowie nie mają żadnych specjalnych tradycji. No to no. Niektóre komentarze na polonijnych grupach mogą powalić na glebę, bo jest paru ludzi, którzy z braku lepszych zajęć siedzą na fb dzień-noc i odpowiadają na każdy post. Nie ważne  czy ich dotyczy, czy nie. Nie istotne, czy mają jakiekolwiek pojęcie o danym temacie. Ważne, że chcą coś powiedzieć....  Oj tam oj tam co z tego, ze bez sensu?! ;-P

Mechelen

Ja jednak postanowiłam się dowiedzieć wszystkiego, co się tylko da na temat belgijskich tradycji świątecznych i nie tylko. To że są tu święta i są tradycje, wywnioskowałam już pierwszego roku po zachowaniach ludzkich i zmianach w otoczeniu. Jednak mi to nie wystarczyło, bo ja po babci odziedziczyłam zamiłowanie do legend, historycznych ciekawostek i wiedzy o zwyczajach i tradycjach ludzkich. W tym roku operuję już na tyle dobrze  językiem niderlandzkim, że mogę zacząć zadawać swoje głupie pytania Belgom. Jednak rozpoczęłam od rozpytywania wśród znajomych, lektury belgijskich i holenderskich stron internetowych. W ten sposób zdobyłam informacje bazowe. O szczegóły wypytałam rodaków i Belgów, i dziś mam już całkiem ładny obraz  świąt po belgijsku.

Wbrew temu, co śmią twierdzić niektórzy nasi rodacy, Belgowie świętują bardzo podobnie do nas, choć nie identycznie. Skąd się "naszym" ta (nie)wiedza bierze, to też się domyślam. Sporo rodaków wszak na każde święta jedzie do Polski, to skąd niby mają wiedzieć, co się tutaj dzieje w tym czasie? Kwestia, czy jak się czegoś nie widzi, to to nie istnieje, to już inna bajka, której nie rozumiem. No ale mniejsza o to.

Jak się świętuje w Belgii?

Podobnie jak w w Polsce i innych krajach, każda rodzina inaczej podchodzi do tematu świąt. Sporo zależy też od regionu. Wszak - jak wam wiadomo - Flandria i Walonia oraz sama Bruksela to jakby 3 różne kraje, w których obowiązują nawet inne prawa i języki, a co dopiero obyczaje. Flandria ma za to podobne zwyczaje do Holandii. Zaś Walonia do Francji. Podobne, ale nie te same.

Kartki świąteczne. Jarmarki świąteczne.

W Polsce kartki świąteczne (kerstkaarten) coraz rzadziej się kupuje i wysyła, natomiast tutaj we Flandrii są pakowane zwykle po 10 czy 20 sztuk i to nie po to, byśmy taką samą kartkę mogli wysyłać do wujka przez 10 lat, ale dlatego, że ludzie piszą ich dziesiątki. Z tym, że w większej części są one rozdawane a nie wysyłane (choć chyba też). W szkołach w ostatnie dni przed feriami świątecznymi organizowane są spotkania świąteczne, podobnie jak "opłatek" w polskich szkołach, tylko, że tu nie dzielą się opłatkiem, a do jedzenia przynoszą chipsy, ciastka, dziecięcego szampana, krakersy, owoce. Podczas tych spotkań każde dziecko wręcza każdemu świąteczną kartkę z krótkimi życzeniami od jednej rodziny dla drugiej. Rozdawane są także często prezenty na wzór polskich "szkolnych mikołajków". Na potrzeby szkolne  kartki świąteczne są często  malutkie (ok 5-7 cm), choć standardowe formaty też są, ba, są też  mega super hiper formatu A4 czy nawet A3, a co  - jak szaleć to szaleć. Kartki mają najróżniejsze kształty i motywy nie zawsze bezpośrednio związane ze świętami.

tegoroczne życzenia od koleżanek dziewczyn

Kartki wręczamy też sąsiadom, znajomym i rodzinie. Sąsiadom po prostu wrzucamy do skrzynki, więc przed samymi świętami nie powinien nikogo dziwić widok ludzi łażących wieczorami od domu do domu i wrzucających kartki do skrzynek na listy. No dobra, mnie swego czasu zdziwiło, bo nie wiedziałam o tym zwyczaju. Teraz sama łażę z kartkami.

kartka zaprojektowana przez Najstarszą

Dziś byłam na wywiadówce w szkole średniej i zostałam miło zaskoczona informacją, że w tym roku wszyscy rodzice otrzymali kartkę z życzeniami zaprojektowaną przez moją  Najstarszą. Po lewej zdjęcie tego oto projektu. Zdolne mam dziecię prawda?
Wyniki w nauce nie są aż takie piękne, ale też wcale nie najgorsze. Musimy jednak solidniej razem popracować nad niderlandzkim od przyszłego trymestru. Ale to inny temat.

Piękne, ręcznie robione kartki można kupić na wszelakich jarmarkach i kiermaszach świątecznych i tych dużych, i tych małych, a jest ich tu od groma. Tradycja wielkich jarmarków świątecznych, takich z diabelskim młynem i przedstawieniami przywędrowała tu z Niemiec. Odbywają się one w większych miastach na kilka tygodni przed świętami i trwają po kilka dni. Takie mniejsze organizowane są chyba we wszystkich gminach przez różne organizacje, kluby, stowarzyszenia, szkoły.

Poza jarmarkami w czasie świątecznym organizowanych jest też wiele innych imprez. W kościołach często odbywają się koncerty świąteczne, które gromadzą sporo ludzi, mimo, że wstęp częstokroć jest płatny. Przygotowywane są też świąteczne przedstawienia, a także happeningi świąteczne na świeżym powietrzu.

Ile dni świętuje się w Belgii i czym nas ugoszczą?

W Polsce dla wszystkich oczywiste jest, że święta zaczynają się już 24 grudnia wieczorem. Tutaj jednak jest różnie. Niektóre belgijskie rodziny  także już w ten dzień zaczynają. Są to często rodziny, które do kościoła chodzą przynajmniej od czasu do czasu, więc w pasterce też uczestniczą i święta też z narodzeniem Jezusa kojarzą, a nie tylko z feriami. U nich więc też w ten dzień jest uroczysta kolacja i składanie życzeń. Moja nauczycielka niderlandzkiego, która jest moją rówieśniczką, wspomina, że jako dziecko szła wieczorem spać, a przed północą wszystkie dzieci były budzone i musiały iść do kościoła na Mszę Świętą. To u nas np nie było przymusu dla dzieci, my mogliśmy iść po prostu na poranną Mszę w Boże Narodzenie i wystarczyło.

W wigilię Bożego Narodzenia tutaj wielu ludzi lata jeszcze po sklepach w poszukiwaniu promocji. Belgowie są bowiem znani z tego, że ni lubią wydawać pieniędzy, jeśli nie muszą i jeśli się tylko da, to szukają okazji i przecen, a tych przed świętami jest całkiem sporo. To dotyczy nie tylko tych biedniejszych, ale i całkiem zamożnych.Choć według Belgów to Holendrzy podobno są o wiele bardziej oszczędni a nawet skąpi. Krąży setki dowcipów na ten temat.

 W Walonii jednak święta zaczyna się 24/12 (typowo belgijski sposób zapisu daty) uroczystą kolacją. Tyle, że oni nie zaczynają z pierwszą gwiazdką. Bynajmniej. Zwykle starają się zapraszać rodzinę na późniejszą godzinę, np na dwudziestą, żeby posiedzieć przy stole do północy. Nie mają jakichś specjalnych dań typowo świątecznych, ale potrawy są lepsze, droższe, ekskluzywniejsze. Często jakaś dziczyzna, owoce morza, homar, kaczka, indyk. Nie wystawia się na raz wszystkiego z lodówki na stole jak w Polsce. Raczej najpierw jakieś przekąski, aperitif, przystawki, potem dopiero danie główne, potem, zanim podadzą następne danie, relaksik przy alkoholu. Na koniec przed samą północą podaje się deser. Jest to najczęściej la bûche de Noël (franc.), boomstronk (niderl.) czyli rolada przypominająca kawałek drewna. Ponoć bardzo pyszna.

O północy wszyscy składają sobie życzenia i się cmokają. O północy otwiera się też prezenty. Czasem tylko czas prezentów przychodzi wcześniej, gdy w rodzinie są maluchy , które nie mogą doczekać do północy.

Najważniejszy dzień to jednak 25 grudnia.  26 grudnia też niektórzy świętują z rodziną. Co nie zmienia faktu, że ten drugi dzień nie we wszystkich rodzinach jest uznawany za święto. Zasadniczo duże rodziny flamandzkie częściej świętują oba dni, bowiem  w zwyczaju jest, że gościna odbywa się u najstarszych i wtedy jeden dzień jest imprezka u mamy a na drugi u teściowej. Jedno, co jest pewne, to że Belgijki też świętują po ludzku, czyli nie spędzają połowy (co najmniej) tego świątecznego czasu w kuchni tylko z rodziną. W Belgii można zamówić gotowe zestawy świąteczne do domu. W takim zestawie mamy główne dania, przystawki, desery i na gorąco i na zimno. Już od początku grudnia w skrzynce można znaleźć ulotki, gazetki z reklamami restauracji czy innych tam firm, które zajmują się taką działalnością kucharską i skomponować sobie całe świąteczne menu, które przywiozą ci do domu w wybrany dzień. Jak nie zamawiają kompletu, to przynajmniej ciasto, czy jakieś tam inne półprodukty, żeby się nie męczyć. On znajomej dowiedziałam się też o ciekawym wynalazku, który widuję w wielu sklepach, ale wcześniej nie bardzo potrafiłam znaleźć jego zastosowanie. Na szczęście koleżanka mnie uświadomiła, że jest to  domowy grill z raclette i z tego wynalazku bardzo często korzysta się podczas różnych spotkań rodzinnych czy ze znajomymi. Dzięki temu urządzeniu każdy sam robi sobie żarcie.

Pod poniższym linkiem znajdziecie wszystko o raclette, gdyby to was oczywiście interesowało.

Wiele osób wychodzi też w czasie świąt z rodziną do restauracji. Podczas Bożego Narodzenia restauracje są częstokroć pełne, dlatego lepiej zrobić sobie wcześniej rezerwację, gdy ma się ochotę skorzystać ze świątecznego klimatu jakieś uroczej knajpki.

26 grudnia jest już tutaj dniem roboczym dla wielu ludzi. Otwarte są sklepy, listonosz roznosi listy, a na wsi nikogo nie zdziwi (no może nas Polaków - mnie na początku zdziwiło), gdy sąsiad od rana rżnie drzewo piłą.

Jednakże już od 21 grudnia (w tym roku) zaczynają się ferie świąteczne dla wszystkich  uczniów, a wielu rodziców zostawia sobie na koniec roku parę dni urlopu, by razem ze swoimi pociechami pojechać na tydzień czy dwa w Ardeny albo nad morze. Niektórzy mają w tych miejscach swoje domki wypoczynkowe. Niektóre firmy (m.in. ta w której pracuje M) mają wtedy przestój i wszyscy idą na urlopy. Inna znajoma słusznie zauważa, że w Belgii jak jest robota, to ludzie ostro zasuwają, żeby nie rzec - zapieprzają, a jak jest urlop to na prawdę wypoczywają. I to jest dobry system. W Polsce ludzie lubią się obijać w pracy, jak tylko jest okazja to już jeden z drugim opiera się o łopatę albo ciupie w pasjansa na kompie, zaś urlop w Polsce jest okazją by zrobić remont, narąbać drzewa na całą zimę, zrobić generalne porządki, stać co dnia przy garach, by dzieci wreszcie coś dobrego zjadły. Przez co po urlopie człowiek wraca jak z wojny i nie ma sił do roboty, no i koło się zamyka. To oczywiście wiąże się z zarobkami i ogólnym statusem materialnym. Gdyby ludzi w Polsce było powszechnie stać na wakacje, na wynajęcie firmy do remontu czy malowania oraz jedzenie poza domem to pewnie by z tego korzystali i potem wracali do roboty pełni chęci i sił, ale wiemy jak jest.

W Polsce święta chyba każdemu kojarzą się z głodzeniem się przez cały dzień, bo na wieczór wigilijny opchać się jak bąk próbując wszystkich 12 potraw i to wegetariańskich, bo przecież nie wolno było jeść mięsa. Dziś to już jest różnie, mało kto ma te 12 potraw a i mięso pewnie też sie tu i ówdzie zaplącze. No i kto nie je przez cały dzień? Chyba tylko chorzy. Jednak opłatek, życzenia, barszczyk z uszkami i karp to ciągle symbole polskiej wigilii i to jest super, że jest, że trwa. Słyszę czasem tu i ówdzie, że ktoś mówi, iż jeden z drugim do kościoła nie chodzi, w Boga nie wierzy,  a choinkę by ubierał i na wigilie do matki szedł. NO I CO Z TEGO, że nie wierzy, że nie chodzi.?! To jest tradycja, czasem starsza nawet niż katolicyzm jako taki. Wszak wiele tradycji pogańskich zostało zaadoptowanych na potrzeby kościoła. No i dobrze. To te tradycje, te zwyczaje inne niż gdzie indziej, niepowtarzalne łączą ludzi bardziej niż co innego. Dzięki tej wigilii często ludzie podają sobie ręce po kilku tygodniach gniewania się na siebie, dzięki tej wigilii ludzie jadą tysiące kilometrów, by spotkać się z bliskimi. Nie każdy może, nie każdy chce, ale dla większości to jednak jest okazja do spotkania, do przebaczenia, do spokojnego przemyślenia. Dla wielu wiąże się z przeżyciem religijnym, ale dla wielu ma zupełnie inne pozareligijne, ale równie istotne znaczenie. Tak jest na pewno w wielu miejscach na Ziemi. I dlatego te wszystkie elementy świąt są ważne. I te oryginalne dekoracje, i te kartki, i te życzenia, i te specjalne dania i te drobne gesty. Oczywiście każdemu też wolno nie lubić świąt (ja przez długi czas nie lubiłam), nie obchodzić świąt i innym nic do tego.

W tematyce żywnościowej dodam jeszcze ciekawostkę, że niektóre belgijskie browary mają specjalne tradycyjne świąteczne piwa: zdjęcia i opis piw świątecznych 

 Dekoracje i choinki.

Dekoracje świąteczne - podobnie jak w innych częściach świata -  najpierw pojawiają się w sklepach. Ledwie zabiorą znicze i dynie halloweenowe już wystawiają choinki i puszczają "White Christmas". W listopadzie to jest co najmniej śmieszne. Normalni ludzie jednak zaczynają wyjmować ze szaf i odkurzać swoje gadżety bożonarodzeniowe, gdy zobaczą w kalendarzu pierwszą kartkę z napisem "december" czyli grudzień. Od tego dnia systematycznie przybywa we wsi oświetlonych mikołajów, reniferów, choinek, gwiazd, szopek i światełek w ogrodzie. Nie wiem czemu, ale u nas są tylko białe i niebieskie światełka choinkowe. Te niebieskie są rzadkością, ale mój sąsiad ma takie. Reszta ma albo żółtawo białe albo niebieskawo białe, w sklepach też tylko takie są. A mama przysłała dziewczynom na urodziny kolorowe migające - zaszalejemy na wsi. Ha ha. Kolorowe są tylko ozdoby i to nie zawsze.

Szopka  przy drodze w Malderen

Choinki są takie same jak u nas. Jedni wolą sztuczne, drudzy żywe. Każda ubrana na inny sposób. Choć powiem wam, że choinka ubrana w czarne ozdoby jakoś niechoinkowato wygląda, taka ponura, żeby nie powiedzieć upiorna.  Choinka po niderlandzku to kerstboom.

Jeśli chodzi o choinki to Belgia ma dosyć specyficzny sposób na pozbywanie się ich po świętach. Znaczy tych żywych, bo sztuczne to wiadomo - na strych. Wiecie co robią po Nowym Roku z choinkami? Po tutejszemu nazywa się to (fajny wyraz) kerstboomverbranding, czyli "paleniechoinki".

Zwyczaj ten - jak wiele innych - wywodzi się z czasów pogańskich, miał na celu pożegnanie starego roku i zapewnienie szczęścia w nowym. Ludzie zbierają choinki w jednym miejscu, schodzi się gromada ludzi  i robią wielkie ognicho. W większości miejsc jest to zakazane, ze względu na wiele przypadków pożarów, ale legalne palenia choinek ciągle odbywają się na pomorzu, na plaży, gdzie ani piach, ani woda się nie sfajczy. Informują o tym wydarzeniu plakaty. Znajdziecie też takie informacje w sieci, jeśli by was kiedyś naszło na takie choinkowe sobótki pójść. Tradycja znana chyba też w Holandii.

Poza choinkami i innymi stroikami istotnym elementem dekoracji świątecznej są w Belgii świece. Belgowie kochają wszelkiego rodzaju świece, świeczki, świeczunie. W sklepach znajdziemy całe morze świec zwykłych, zapachowych, w różnych kształtach i kolorach, miliardy świeczników, podstawek na świeczki i innych bajerów świecowych i świecopodobnych.

Jakby nie patrzeć jest zima, a co może być przyjemniejszego niż świąteczny zimowy długi wieczór spędzony z rodziną w świetle migoczącego ognia z kominka i świec?

Dosyć popularnym akcentem świątecznym w Belgii są, podobnie jak i w innych krajach, rośliny uważane w czasach pogańskich za magiczne, czyli te których w porządnych katolickich domach być nie powinno. Kto jednak nie pała sentymentem do pięknego choć niemiłosiernie kłującego ostrokrzewu, którego tu rośnie w ogródkach mnóstwo, czy fascynującej jemioły pod którą wolno się całować, a nawet trzeba. Ten zwyczaj znany był też i tu, choć dziś raczej nieliczni już o nim pamiętają. Aaa, nie wiedzieliście, że to pogańskie zielska są? No to wiedźma was oświeciła. Choinka zresztą też - tak nawiasem mówiąc - to pogański symbol życia i płodności, zaś świeczki na niej miały ustrzec przed złym urokiem, ale teraz jest symbolem Bożego Narodzenia i tego się trzymajmy, bo zwyczaj to jest bardzo miły, zwłaszcza na najmłodszych ludzików.

Z okazji Bożego Narodzenia kupuje się tu też specjalne obrusy, serwetki a nawet zastawę z motywami świątecznymi.

Prezenty.

Jak jest choinka to i muszą być prezenty. W Belgii podczas świąt przychodzi Kerstman, czyli taki inny rodzaj mikołaja. Jednak - jak donoszą mi znajomi z różnych części tego kraju - pod choinkę dzieci zwykle dostają skromniejsze prezenty. Te większe przynosi Sinterklaas, w którym była mowa tutaj , a sporo też w "Antwerpii po polsku" wersja on line tutaj.W czasie  świąt obdarowują się oczywiście też i dorośli. Co, kto i komu, to już zależy od rodziny i fantazji. W belgijskich rodzinach popularne jest dawanie pod choinkę pieniędzy w kopercie lub w specjalnym świątecznym pudełku, np w kształcie bombki.

Dawanie prezentów nie kończy się na świętach, bowiem jest jeszcze Nowy Rok. Interesującym zwyczajem we Flandrii są tzw listy noworoczne, czyli nieuwsjaarbrieven. Dzieci przygotowują specjalne listy z życzeniami dla swoich rodziców i chrzestnych. Czasem też dla dziadków. Nie są to byle jakie listy. W wielu szkołach zamawia się wcześniej specjalne kartki na tą okazję. Potem dzieci pod kierunkiem wychowawcy piszą życzenia. Bardzo często są to teksty rymowane, wykaligrafowane i w ogóle staranne. Starszaki mają sami coś ułożyć, zaś maluszki po prostu przepisują gotowe teksty. Niektórzy zdaje się też ozdabiają rysunkami czy specjalnymi naklejkami. Potem po Nowym Roku,  w któryś dzień stycznia, rodzina organizuje specjalne przyjęcie noworoczne, na które zapraszani są chrzestni, dziadkowie i podczas tego spotkania dzieci uroczyście recytują owe życzenia. Moja nauczycielka przyznaje, że jest to chwila wzruszająca dla wszystkich. Dzieci są zwykle bardzo przejęte, wszyscy potem biją im brawo. Dzieci otrzymują wtedy prezenty lub pieniążki od chrzestnych. Jak niektórzy pewnie pamiętają, ja nie wiedziałam na początku o co chodzi z tymi listami i co to w ogóle są. A to fajne jest.

Co na siebie włożyć?

Mamy choinkę, kupiliśmy prezenty i zamówiliśmy obiad. Najwyższa pora się ubrać. Skoro wszystko kosztowało tyle zachodu i pieniędzy, to nie wypada raczej przyjąć gości  w codziennych jeansach, czy starym t-shircie z Papą Smurfem. Na świąteczną kolację czy obiad zakłada się eleganckie ubrania. Nie rzadko w Belgii kupuje się na święta specjalne wdzianko z motywem świątecznym. A to krawat w choinki, a to koszulka z napisem merry christmas, a to wełniany sweter z reniferem. Dzieciaki zakładają czasem reniferowe rogi lub czapki mikołajowe.

 Święta na obczyźnie.

ciastka marchewkowe - dzieło Młodej

 Dla nas, ludzi na emigracji, święta też mają często  specjalne znaczenie. Jako się rzekło, wielu pakuje walizy i ciągnie do domu rodzinnego, do Polski. Wielu z nas jednak zostaje z takich czy innych powodów tu, gdzie jesteśmy. Jednak organizując sobie świąteczny czas wedle polskich tradycji możemy poczuć się jak za starych dobrych czasów, jak w domu, bo mamy coś swojego, niepowtarzalnego. Nie, no spokojnie, nie zamierzam przygotowywać 12 dań. Jeszcze mnie nie pogięło. Absolutnie nie należę do tych kobiet, których fascynuje spędzanie czasu wolnego przy garach. Co to to nie. Jednak choinkę mamy po naszemu ubraną przez dzieci w bombki (czy bańki jak to u nos sie godo), cukierki i własnoręcznie wykonane papierowe ozdóbki i kolorowe mrygająće światełka, czyli pisiatą jak babci cielisia, to znaczy swojską.

W jesieni uzbierałam trochę grzybków, więc zrobię uszka i ugotują barszczyk z soku buraczanego, który tu się kupuje w butlach. Usmażę jakąś rybę (u nas w domu nigdy nie było karpia, bo nikt nie przepadał za tą rybą - nie dość że oścista, to jeszcze cuchnie mułem - też mi mecyje), mąż przyrządzi śledzie, ja zrobię jeszcze pierogi z kapustą (żeby mieć na drugi dzień obiad - to też sprytna tradycja rodzinna) i może z suszonymi śliwkami, bo kupiłam niewiempoco. No i groch jasiek  z masłem, bo to bez roboty. Zamierzam upiec makowce drożdżowe, bo są pychota i pierniczki może upieką dzieci. No i oczywiście tort (pewnie orzechowy jak zwykle), bo przecież Najstarsza będzie mieć urodziny. Opłatka nie mamy, ale życzenia będą. Będą też eleganckie ubrania i polskie kolędy z płyty (może kto nawet zaśpiewa). I pewnie jakieś drobne upominki pod choinką się znajdzie. W końcu po co się kupiło wielką choinkę? Żeby prezenty było gdzie włożyć. Przede wszystkim będziemy mieć czas dla siebie na wzajem, by usiąść razem i po prostu posiedzieć, porozmawiać. W codziennym zaganianiu często zwyczajnie brakuje na to czasu. Każdy bowiem wraca wieczorem zmęczony ze szkoły, z pracy i tylko patrzy by się wykąpać, zjeść i odpocząć przed telewizorem, czy komputerem. Nawet gadać się nie chce. Będzie też zapewne okazja do spotkania się z zaprzyjaźnionymi rodakami i miłego spędzenia czasu w wesołym polskim gronie.

Mechelen nocą

 Na koniec dziękuję wszystkim znajomym, którzy znaleźli czas i chęci, by podzielić się ze mną informacjami i uwagami na temat powyższy i nie tylko. Szczególne podziękowania należą się Ani, Joasi, Agnieszce, Małgosi i Goedele.

Jeśli ktoś z Was zauważył w moim tekście jakieś nieścisłości albo chciałby coś interesującego dodać, koniecznie niech napisze o tym w komentarzu poniżej.

Jedliście gulasz z piernikami?

Potrzebuję na wczoraj ze dwa wiadra wolnego czasu i z worek świeżych sił, nie pogardzę też dniem wczorajszym. Ktoś coś?

Ubraliśmy choinkę. Młody już mało jaja nie zniósł w tym tygodniu. W sąsiedztwie zaczęły nagle masowo choinki wyrastać w domach, a w ogródkach światełek się coraz więcej pali. Więc już nie było co odkładać tego szaleństwa. W zeszłym tygodniu zaproponowałam robienie ozdób. Ech, myślałam, że będziemy musieć "pawich oczek" dla całej wsi narobić, tak się spodobało smarowanie kółek klejem i przylepianie jednego ma drugim i jeszcze z takim błyscącym kololem nie mieliśmy i z takim, i z takim jesce. Zrobiliśmy też łańcuch z gazet. To było trudniejsze, bo się głupie paseczki papieru do rączek przylepiały zamiast się sklejać ze sobą. Dziś z wielką dumą zawieszał swoje ozdoby i kulki (czytaj: bombki) też, bo w szkole też takie kulki są kolorowe i światełka też mają w szkole. Czekoladowych bombek nie chciał wieszać, bo dwie spałaszował i okazały się bardzo smaczne, więc jak to tak na choince takie pyszne rzeczy zawieszać? No co ty, mama.
Dziewczyny też ubrały swoje małe choineczki.

Jeszcze tydzień i zaczynają się ferie świąteczne. Oddam Młodym wtedy komputer, bo skonfiskowałam wcześniej, gdyż Najstarsza nie potrafiła skupić się na nauce. Bez komputera zresztą też nie jest łatwo. Jeśli nie siedziałam z nią to nic nie robiła w tej sprawie. Małe dzieci - mały kłopot, duże - duży. No ale nie ma co ukrywać, że takie wspólne uczenie się jest dobre dla nas obu. Przez ostatnie 2 tygodnie nauczyłam się bowiem podstawowej systematyki zwierząt po niderlandzku, nazw kilku znaków drogowych i innych tam piktogramów i dużo innych mniej lub bardziej przydatnych słówek i zwrotów. Po kilku dniach udało mi się też zrozumieć, w jakiej sytuacji użyjemy poszczególnych przysłów belgijskich.
Sprawdzian z matematyki i przyrody chyba poszedł dobrze. Jednak trzeba poczekać na wyniki, by się tego dowiedzieć. Niestety po teście z niderlandzkiego Najstarsza wróciła niezbyt zadowolona. Powiedziała, że raczej słabo. Niektóre pytania zrozumiała, ale nie potrafiła na nie odpowiedzieć po niderlandzku. Dopiero jak powiedziała, jakie były zadania, zrozumiałam, że popełniłam jeden duży błąd, jeśli chodzi o woordenschat, czyli słownictwo. Wydawało mi się bowiem, że wystarczy, jak dziecko będzie rozumieć ich znaczenie i to to zadbałam. Niestety nic bardziej błędnego - musi też potrafić napisać ich definicję. Po polsku by napisała... Nic to. Czekam z niecierpliwością na wyniki, bo nie wiem, czy wyniki bardzo złe mają jakieś konkretne konsekwencje, poza samym nieprzyjemnym faktem, że są złe. Jutro jeszcze MAVO, czyli w tym momencie wiedza o bezpieczeństwie w domu, szkole, na drodze, piktogramy, posługiwanie się mapami i planami budynków, podstawowe zasady ruchu drogowego, budowa roweru itp. Po polsku bułka z masłem. Po niderlandzku nie lada wyzwanie. Tu też potrafimy zinterpretować symbole, ale napisać ich znaczenie po niderlandzku to już inna para kaloszy.
Zasadniczo tematy z wszystkich przedmiotów są łatwe, o ile się używa języka ojczystego... Z tym drugim jest trochę trudniej, ale po trochu pokonamy tą barierę. Z każdym dniem idzie nam lepiej i lepiej.

Jeszcze 5 dni i ferie świąteczne. Przez 2 tygodnie spokój z kanapkami do szkoły i z odprowadzaniem, i z myśleniem o zadaniach, podpisywaniu uwag i spóźnień. Jeszcze w piątek po robocie lecę na wywiadówkę i luzik. Z raportu wynika, że Najstarsza ma gorsze wyniki z niektórych przedmiotów, ale za to nauczyciel francuskiego zaznacza, że nasz uczeń zaczął odpowiadać ustnie, a to mnie bardzo cieszy. Nie można mieć wszystkiego na raz :-)

W szkołach też dekoracje świąteczne umilają to oczekiwanie na ferie i święta. Choinki, szopki, mikołaje śmieją się do dzieciaków z każdego kąta wsi i szkoły. Przed feriami w każdej klasie imprezy - tutejsze wersje spotkań opłatkowych tylko bez opłatka. Dzieci mogą jednak przynieść szampana dziecięcego, sery, chipsy, owoce, czy co tam kto ma ochotę, mogą na tą okazję włożyć świąteczne stroje, mikołajkowe czapki czy reniferowe rogi. Tradycyjnie podczas tej imprezy wymienią się wszyscy kartkami świątecznymi z życzeniami.


M urlop zaczyna już w tym tygodniu, bo się mu nazbierało skądś jakichś dni wolnych. To jakaś jawna niesprawiedliwosć jest.
Szkoda, że nie umie gotować nic więcej poza rosołem, bo fajnie by było przyjść po robocie i zastać gorący obiad na stole. No co? Pomarzyć nie wolno?

W zeszłym tygodniu pierwszy raz upichciłam ten flamandzki gulasz, którym się zachwyciłam już po pierwszej degustacji w restauracji w Brugii. I tam był w sumie najlepszy, a zamawialiśmy to już kilka razy w różnych miejscach. Pomyślałam wtedy, że muszę się dokopać do dobrego przepisu i nauczyć się to gotować, bo pyszniutkie. Miałam szczęście i w  trafiłam w internecie na dobry przepis po polsku za pierwszym razem, choć przejrzałam też te w oryginale dla pewności, bo na tyle język to już mam obcykany. Nie zmienia to faktu, że zaskoczyły mnie składniki: wołowina (ok), ciemne piwo (OK), musztarda (ok), piernik.... w tym momencie zbierałam szczękę z podłogi, a autorka tej wersji przepisu zaleca jeszcze dodać gorzką czekoladę. Ugotowałam małą porcję, bo nie wiedziałam, czy się uda. Następnym razem jednak kupię półtora kilo wołowiny i zrobię - jak zaleca babka w przepisie - placki bidoki (ziemniaczane). Pewnie już kliknęliście w link i wiecie, że chodzi o flamandzką specjalność, czyli stoofvlees, którą tutaj podaje się oczywiście z frytkami. Polecam wszystkim, jestem przekonana, że w Polsce zamiast tutejszego piernika można użyć pierniczków toruńskich a musztarda normalna. Ja zrobiłam w polskim zestawie z ziemniakami kłóconymi (gniecionymi, tłuczonymi - my Polacy znęcamy się nad ziemniakami na różne sposoby) i maszczonymi zrumienionym masełkiem (tu nie ma maślanych podróbek i każde masło jest dobre), no i buraczki (kupuję gotowe gotowane w lidlu, ścieram na tarce i dodaję starte jabłko, trochę octu, soli, cukru - po wizycie w polskim sklepie też chrzan).

stoofvlees w polskim zestawie :-)

Mi się marzy urlop, ale jeszcze nie wiem, jak to będzie. Wiem, że klienci nie mieli by nic przeciwko temu, by im ktoś  i w Boże Narodzenie z rana chatę ogarnął. Szczerze mówiąc, ja też bym nie miała nic przeciwko, by moją ktoś posprzątał - okna tak porządnie bez smug, kurz pod książkami i na książkach (co za debil tyle tego nagromadził?!), pająki zza szafy wygonił, zza lodówki i kuchenki też. Sprzątając po ludzkich domach uświadamiam sobie, gdzie ja mam nieposprzątane. Może kiedyś się wezmę...

W Mechelen już święta czuć, a ja już prawie skończyłam post o belgijskich tradycjach świątecznych. Niebawem się pojawi :-)

Dlaczego dziecko musi mieć telefon?

Dziś mieliśmy przygodę, która zwróciła naszą uwagę na pewne szczegóły, o których trzeba pamiętać puszczając dzieci samopas do szkoły.

Ja z Młodymi wróciłam do domu, nastawiłam ziemniaki i zabrałam się za przygotowywanie surówki. Mąż wrócił i poszedł wziąć prysznic. W tym czasie otrzymałam esemesa od mojej najbardziej zakręconej pociechy z informacją, że autobus nie jechał koło jej przystanku i że ona nie wie, co teraz robić. Fajnie. Lubię takie niespodzianki. Życie od razu ciekawsze. Zadzwoniłam do niej i kazałam jej wysiąść na najbliższym przystanku i przeczytać jego nazwę, upewniwszy się wcześniej, że jedzie właściwą linią. Chwała temu, kto wymyślił, żeby w Belgii każdy przystanek miał nazwę wypisaną na tabliczce i chwała tym, którzy dbają o to, by tabliczki nie były zniszczone i wyrzucone w krzaki jak w Polsce. Gdy otrzymałam nazwę, już miałam wyguglowaną listę kolejnych przystanków w danej linii, zaś na mapach googla zobaczyłam, gdzie rzeczony przystanek się znajduje. Bagatela 7 km od domu. Auta nie mamy nadal, więc zdeklarowałam chęć jechania rowerem, ale M powiedział, że lepiej jak ja skończę obiad, bo on jest głodny jak wilk, a tymczasem on popedałuje po Najstarszą i razem wrócą na nogach.  Przecież nie wsadzi tego zamotańca samego do autobusu w drugą stronę, bo o tej porze przez naszą wieś nie jeździ nic stamtąd, a w sąsiedniej wsi przeco znowu nie będzie wiedzieć, na którym przystanku wysiąść. Sama bym nie wiedziała pewnie po nocy, gdzie jestem.7 km (słownie: siedem) na butach. Już ze szkoły miała bliżej. I tak dobrze, że do końca nie pojechała, bo to już kilkanaście km.
Jaja jak berety po prostu z tymi naszymi dziećmi. Do tego tamtej wioski to my szczegółowo też nie znamy, a że się okazało przy okazji, że gps w telefonie taty nie działa, to heca tym większa. Houston mamy problem. Zadzwonił do mnie i się pyta, gdzie jest ta nasza córka, bo on już minął centrum i jej nie spotkał. Rozwaliło mnie to pytanie, bo jam przecie w kuchni, rybę próbuję usmażyć. To on jest w terenie. Udany. Oczywiście nie sprawdzał, czy na mijanych przystankach był numer interesującej nas linii. A nie było. No tak, nie każdy autobus jeździ główną drogą. Ten właśnie jest nie każdym. No więc wyłączyłam kuchenkę z rybami i siadłam do googlemaps by porobić za mężową osobistą nawigację. Dobrze, ze telefony mamy w sieci za darmo. A jeszcze lepiej, że Belgia ma wszystkie ulice ponazywane i nazwy są na każdym skrzyżowaniu. Ja nawiguję, M jedzie a międzyczasie przychodzi sms następującej treści: "ile to bedzie jeszcze trwało? bo wcześniej było spoko a teraz zaczynam się trochę denerwowac. gdzie jest tata? bo juz 18. sorry ze tak naciskam ale troche sie boje". Po przeczytaniu się bezczelnie uśmiałam, bo sorry mi tu ryby i ziemniaki zamarzają, kiszki marsza grają, tata tam  błądzi po ciemku po obcych wsiach ( i tak dobrze że nie lało), nogi mu odpadają, a ta się dopiero zaczyna denerwować.
W końcu znalazł sierotę i przygonił do domu.
Życie rodziców jest zawsze pełne wrażeń i dobrej zabawy.

Dodam na koniec, że kilka dni temu po raz kolejny przyłapałam dziewczyny na tym, że nie wiedzą gdzie jest telefon i że znowu jest rozładowany, gdy próbuję się dodzwonić. Dziś kazałam im sobie wyobrazić, co by było, gdyby moja panna nie miała przy sobie telefonu albo bateria była padnięta. Kto by ją znalazł po nocy? Do domu by nie trafiła, bo nie zna tamtej okolicy. Kto zna po 2 latach pobytu coś więcej poza swoją wsią? Nikogo by nie zapytała o drogę, bo za słabo zna język. Obawiam się też, że i adresu nie pamięta. To uzmysławia mi właśnie dlaczego na markowych tornistrach częstokroć są miejsca na numery telefonów i adresy. Niestety Młoda nie miała dotąd wypisanych danych na nowym plecaku, ale jutro tego uroczyście dokonamy, bo to może okazać się niezmiernie ważne w podobnych okolicznościach. Diabeł nie śpi - jak to mówią.

Nie wnikam już w kwestię, kto w tej sytuacji zawinił. Nie mam pewności, czy Najstarsza nie przycięła komara i nie przegapiła przystanku, choć autobusy belgijskie jeżdżą też różnie i jest opcja, że franca jakaś faktycznie nie jechała tu na wieś tylko pojechała główną drogą. Często przyjeżdżają spóźnione, czasem wcale, więc i tym razem mogło być podobnie.

obiad w budowie

A tu już w przyszłym tygodniu egzaminy. Nie mam pojęcia, jak ona je napisze, bo dość opornie szły przygotowania. Ech. Gdy tylko nie siedziałam nad nią, natychmiast zajmowała się czymś innym. Nawet jak siedziałam to i tak było ciężko, bo ona szybko przechodzi w stan czuwania - wyłącza koncentrację i myślenie a włącza wygaszacz, czyli zaczyna bazgrolić bezmyślnie jakieś obrazki na kartce. Trudno jej skupić uwagę na dłużej. Godzina to już zdecydowanie za długo. Z ostatniego raportu wynika, że w szkole jest tak samo. Inaczej nie było by żadnego problemu, bowiem bestyjka bardzo inteligentna jest i ogólną wiedzę podstawową ma całkiem niezłą i wystarczyło by jej słuchanie na lekcji, by mieć wyniki bardzo dobre i egzaminy napisać bez żadnych przygotowań. Niestety język jest tu dużą przeszkodą i wymaga siedzenia przy książkach, wkuwania słówek z różnych dziedzin, a to czasem jest za trudne dla mojej pociechy. Jedyne z czym nie ma większych problemów to matematyka, bo tam języka mało potrzeba. Coś tam powtórzyłyśmy, ale trochę za mało. Mam nadzieję, że przez weekend uda się bardziej przyłożyć do niderlandzkiego i przyrody.

Przy okazji studiowania tematów z niderlandzkiego odkryłam, że Belgowie mają inne przysłowia i powiedzenia, niż Polacy. Cholibka, niektórych sensu kompletnie nie pojmujemy. O ile "kupować kota w worku" można i u nas, tak nie rozumiem, co niby ma znaczyć, że "osioł nie włazi dwa razy na ten sam kamień". Nie jestem też pewna, czy "małpa wyskakująca z rękawa" jest odpowiednikiem Filipa z konopii. Ten temat przekracza moje kompetencje językowe niestety. Niby drobnostka, a irytuje.

Po jutrze zaczynam jednak kolejny etap kursu, więc może kiedyś i przysłowia tutejsze zacznę rozumieć.

Spotkanie z Mikołajem

Według tutejszej tradycji Święty Mikołaj przypływa z dalekiej Hiszpanii na statku pod koniec listopada, potem dosiada swojego białego konika o imieniu Schimmel i jedzie odwiedzać dzieci. Pisałam już o Mikołaju w zeszłym roku, więc jak ktoś ciekawy, to powinien
kliknąć tu na niebiekich literkach

Nasza gmina organizuje co roku w centrum (lub w sali Urzędu Gminy /Gemeentehuis/, gdy pada ) specjalne spotkanie z Sinterklaas'em dla dzieci. Tak było i w tym roku.

W nocy z piątku na sobotę lało jak z cebra i już myślałam, że nici z naszych planów. Na szczęście rano już świeciło słonko jak gdyby nigdy nic. Tylko wietrzysko szalone wiało i temperatura była niezbyt wysoka (choć i niezbyt niska jak na tą porę roku).

M pojechał na giełdę opchnąć komuś naszego klamota. Więc po chleb musiałam pojechać ja na rowerze. Wyprałam, wyprasowałam, ugotowałam pomidorówkę na żeberkach dla M, nasmażyłam górę naleśników dla Trójcy i było już po pierwszej. Pojechałam szybko do lidla (4km), bo tylko tamtejszy chleb spełnia nasze wygórowane oczekiwania, głównie jeśli idzie o grubość kromek (kto normalny je kromki, przez które widać talerz?!) i kompatybilność miękkości skórki z ośródką (wnerwiają mnie kromki których krawędzią można by się ogolić, a środka nie można nawet margaryną posmarować, o serku topionym nawet nie wspomnę).
O 14tej stałam jeszcze w długiej kolejce do kasy, bo chyba wszyscy w całej okolicy akurat o tej godzinie postanowili zrobić zakupy. Nie brałam wózka, bo tylko chleb miałam kupić, więc stoję tak z tym chlebem (3 bochenki w jednej ręce) i innymi potrzebnymi rzeczami w drugiej ręce. Zaraz coś mi na pewno wypadnie. A tu M dzwoni, że jest w Mechelen na dworcu (nie pytajcie mnie skąd wziął się w Mechelen, gdy giełda była w Antwerpii) i nie wie, którym pociągiem jechać. No cóż, nie chciało się z nami jeździć pociągami to się nie wie hłe hłe. Żeby odebrać telefon, ba, znaleźć go w otchłani plecaka, musiałam uwolnić ręce od zakupów. Na szczęście wory z karmą dla piesełów były pod ręką. Zanim mu wytłumaczyłam z którego toru, jaki pociąg i czym się różni rozkład jazdy z pomarańczowym paskiem od tego z niebieskim (niebieski obowiązuje od poniedziałku do piątku, pomarańczowy weekendy i święta) to mnóstwo człowieków się wepchało przede mnie. Spotkanie z Mikołajem rozpoczynało się o 14.30 i to jakieś 10 kilosów od lidla...
Gdy dotarłam z Młodym na miejsce, właśnie szczudlarze kończyli swój przemarsz. Sinterklaas siedział już na tronie na podium, a wokół kłębił się tłum dzieciaków z rodzicami.

Każde dziecko dzierżyło albo swój rysunek, albo list do Mikołaja.
Młody kolorował też od rana. Co mnie zdziwiło. Nie jest on bowiem fascynatem kredek. Czynność kolorowania czegokolwiek bardzo go irytuje. Gdy tylko coś pójdzie nie po jego myśli, kartka zostaje zmięta i ląduje najpierw na podłodze w zasięgu rzutu, zaraz potem na dokładkę w koszu na papier. Bywa, że Młody wyciąga potem tą sfatygowaną kartkę z kosza i biadoli nad jej opłakanym stanem. W gorącej wodzie kąpany - tatuś wypisz wymaluj. Tym razem jednak wyjątkowo cierpliwie i dokładnie pokolorował obrazek swoimi ulubionymi wielgachnymi kredziorami półtora euro za sztukę.

Zanim doczekaliśmy się na swoją kolej, zdążyłam porządnie zmarznąć, bo przecież się nie ubierałam za bardzo, gdyż po tej całej wcześniejszej bieganinie było mi gorąco.
Gdy wreszcie dotarliśmy pod podium, Młody bacznie zaczął obserwować poczynania Zwarte Pietów, Sinterklaasa i dzieci. Zauważył, że niektóre dzidziusie płaczą i się boją, że Zwarte Piet robił lunetę z rysunku jakiegoś dziecka, że skakał, że się przewracał i że wziął małą dziewczynkę na ręce i "przytumił". Gdy przyszła jego kolej, pomaszerował jednak pewnie sam i dumny pozował do zdjęcia ze Świętym Mikołajem i Czarnymi Piotrusiami. Potem w domu opowiadał tacie, jak to mocno przybił piątkę Zwarte Pietowi, aż się tamten "zawalił" na ziemię.

Każde dziecko otrzymało słodki upominek, ale jestem święcie przekonana, że w tym wypadku o wiele ważniejsze było samo osobiste spotkanie z tą tak ważną dla każdego malucha personą. Widziałam, że dla Młodego to było niesamowite przeżycie.
Dla nas starych godzina stania na zimnie w kolejce, tylko po to, by cyknąć se fotkę z jakimś gostkiem w czerwonej kiecce i otrzymać woreczek słodyczy, których każdy ma dziś pod dostatkiem, może wydawać się szczytem głupoty. Dla Malucha to jednak przecież wielkie emocje i nieziemska przygoda. Bo przecie spotkał PRAWDZIWEGO MIKOŁAJA, osobiście podarował  mu własną pracę.  Do tego Mikołaj wziął go na kolana i przytulił. To magiczne i niezapomniane chwile.

Widząc iskierki szczęścia w oczach mojego małego księcia, pomyślałam, że warto było dla tych chwil gnać na złamanie karku ze sklepu i marznąć na mieście.

Po spotkaniu z Mikołajem Młody jeszcze trochę poskakał w dmuchanym zamku, który był dostępny oczywiście za darmo, ale niezbyt długo, bo matka już prawie zamarzała na kość :-)

Tu jeszcze link o tradycji Świętego Mikołaja w Holandii i Flandrii odkryty przez znajomą (dzięki):
kliknij by przejść do strony o Świętym Mikołaju

I jeszcze ciekawy zwyczaj z naszej okolicy. Co roku Mikołaj wozi się zabytkowymi pociągami na trasie Puurs-Baasrode. Zdjęcia i szczegóły tutaj: .strona Stoomtrein na FB

Jak zrobić bałwanki ze skarpety? I kto chciał nam wybuchnąć szkołę?

pełnia w Mechelen :-)

Podczas pełni człowiekom różne śmiszne rzeczy do głowy przychodzą....

We wtorek otrzymałam sms od nieznanego mi numeru z informacją, że w szkołach TSM w Mechelen odwołano lekcje ze względu na alarm bombowy. Już myślałam, że terroryści, ale to tylko jakiś żartowniś urozmaicił życie szkół i policji w Mechelen. We wtorek nasza grupa akurat zajęć nie miała w rozkładzie, więc każdy - łącznie z nauczycielką - zastanawiał się nad ogólnym sensem otrzymania tej wielce intrygującej informacji, która nas zupełnie nie dotyczyła. Dziwne rzeczy na tym świecie się dzieją. Szkoły na szczęście nikt nie wysadził w powietrze, a w środę były ostatnie zajęcia na poziomie 2.1. Przyznam, że na początku miałam trochę obawy co do odnalezienia  się w tej grupie, gdzie większość stanowili ludzie z wyższym wykształceniem, niektórzy w kilku kierunkach,  znający, oprócz swojego ojczystego, po 3-4 języki. I ja, kura domowa, z maturą zaledwie i jakąś tam śmieszną szkółką dwuletnią i mówiąca tylko po polsku i rosyjsku. Aż głupio.

 No ale dobra. Zaliczyłam ten poziom. Pismo 83% i mowa 75%, czyli ujdzie w tłumie. Wiem, że stać mnie na więcej, bo do nauki się specjalnie nie przykładałam.... ba, robiłam tylko zadania domowe i to nie zawsze jakoś wyjątkowo sumiennie, bo zwyczajnie mi się nie chciało. To kurs intensywny, jakby nie patrzeć, gdzie od studenta wymaga się odrobiny zaangażowania i nauki w domu. No cóż. Chęci były, ale trochę sił i kawałka dnia zabrakło. Te dni jakieś takie krótkie ostatnio. Jak byłam mała, to z 5 razy dłuższe były na 100%!

Zmęczona jestem trochę. Tam trochę... kurde,  rano ledwie daję rady zwlec zwłoki z wyra, a potem jakoś staram się w miarę uczciwie i sensownie dociągnąć do wieczora i nie paść na pysk. Tymczasem 2 razy w tygodniu jeszcze wycieczka do Mechelen i powrót o 23.00. Sam wyjazd i zajęcia super - taka odmiana od  pracy, chłopa, dzieci i tych wszystkich nudnych rutynowych zajęć i problemów dnia codziennego. Lubię te lekcje. Lubię spotkania z tymi wariatami  z grupy. Lubię jazdy pociągiem i czytanie na dworcu.  Gorzej natomiast przedstawia się sprawa na drugi dzień. Ani wstać się nie chce, ani pracować. Po prostu cały dzień żyję, bo muszę. Jestem śpiochem okropnym, potrzebuję duuuuużo snu, żeby normalnie bez bólu funkcjonować. Zwłaszcza w tym sezonie jesienno zimowym. Dużo snu, dużo czekolady - to trochę równoważy niedobór słońca.

przymroziło trochę

Za tydzień zaczyna się 2.2. i we środę się wkurzyłam trochę. Bo nie wiem co za cholera jest, że - odkąd pamiętam - zawsze przed mikołajkami i świętami jest (ZA)mało kasy na koncie. Nawet, cholera, teraz, gdy żyjemy na lepszym trochę poziomie,  niż kilka ostatnich lat wstecz. W środę można się było zapisać od razu na następny kurs, ale trzeba było zapłacić od razu, a u nas na koncie było 95 euro, gdy kurs kosztuje 60, gdy się nie ma kursu integracyjnego (z kursem 20euro). Bardzo kurde śmieszne. Oczywiście jako chyba jedyna z grupy nie mam tego kursu, w końcu nie mieszkam w dużym mieście, gdzie taki kurs można zrobić, a nie jest mi aż tak niezbędny żeby znowu po 30 kilosów dojeżdżać. Ale kiedyś się wezmę... No i teraz muszę jechać SPECJALNIE do Mechelen, żeby się zapisać. Może jednak uda mi się wziąć parę centów więcej, żeby skoczyć do Kringwinkel-a (sklep z używanymi rzeczami) w celu kupienia jakichś ozdób na choinkę. Jak się kupiło wielką choinkę, to teraz trzeba jej jakieś odzienie zorganizować, żeby biedna goła we święta stać nie musiała. A w Kring'u zwykle są bombki i światełka za drobne pieniądze. Mam trzy dziecka z pomysłami, więc liczę, że coś też w tym temacie skonstruują samodzielnie. O, nawet dziś kupiłam na próbę kilka styropianowych kulek, bo mamy jeszcze trochę farb akrylowych, którymi po styropianie maluje się wyśmienicie, a Trójca Nieświęta jak jeden mąż deklaruje chęć zrobienia użytku ze swojej fantazji i pędzla. Jak coś nabaźgrają, to się pochwalimy :-) Póki co pokażę Wam bałwanki, które Najstarsza zrobiła dziś na technice. To bałwany ze skarpetek. Prosta sprawa a bardzo ładna dekoracja. Białą skarpetkę ucięli na pół. Z części stopowej zrobili czapki. Drugą część zawiązali i wypełnili ryżem, na środku (no prawie) przewiązali robiąc głowę i brzuch, no i przyszyli gustowny szaliczek. Reszty dopełniają guziki.

bałwany ze skarpety :-)

O i tak. Już w przyszłym tygodniu zaczyna się grudzień. GRUDZIEŃ! Jutro - jak pogoda dopisze - pójdziemy na spotkanie z Sinterklaas'em. Jak co roku, będzie w gminie okazja do osobistego wręczenia listu lub przynajmniej rysunku Świętemu, no i oczywiście pamiątkowej fotki z Sinterklaasem i Zwarte Piet(ami). W zeszłym roku o belgijskim Świętym Mikołaju pisałam tutaj

gdyby ktoś był ciekawy, niech kliknie i poczyta. W "Antwerpii po Polsku" też być może coś na ten temat się pojawi wkrótce. 

Wschód słońca.

Godzina 8.30 rano. Ja w drodze do pracy, a słonko dopiero łaskawie wstaje. I gdzie tu sprawiedliwość?

Egzaminy, przedstawienia i handel watą :-)

Prawdziwie listopadowy dzień - ponuro, deszcz ze śniegiem, temperatura nie wiele powyżej zera. W Brukseli dziś ogłoszono najwyższy stopień zagrożenia zamachem terrorystycznym, zamknięto najważniejsze stacje metra, odwołano ważniejsze imprezy masowe, a media przestrzegają przed centrami handlowymi i innymi większymi skupiskami.

Nie mam w zwyczaju rozwodzić się nad tym, co mnie bezpośrednio w danej chwili nie dotyczy, bowiem mam dosyć swoich prywatnych małych problemów życiowych, których ogarnięcie absorbuje mnie wystarczająco. W związku z powyższym faktem cieszę się po prostu, iż 2 lata temu trafiliśmy na jedną z najgorszych szkół w Brukseli, co zmusiło nas do szybkiej ucieczki z tego szalonego miasta.  Mieszkając dziś w stolicy, pewnie balibyśmy się posłać dzieci do szkoły, wsiąść do metra, czy pójść na zakupy, czy do restauracji. Może faktycznie nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło, jak mówi przysłowie. Tutaj póki co żyjemy jak u Pana Boga za piecem. Cisza, spokój, krowy, konie, kukurydza i traktory - gdyby nie media i znajomi w Brukseli, nawet by człowiek nie wiedział, że 30 km dalej na ulicach pełno uzbrojonych policjantów i żołnierzy. Czytamy więc w internecie bieżące wydarzenia, ale żyjemy swoim życiem. Co ma być to będzie i my na to i tak wpływu nie mamy, więc po co się tym zajmować.

Istotniejszym problemem na dziś dzień są próby przekonania Najstarszej, że trzeba się zmobilizować i przygotować do grudniowych egzaminów. W średniej szkole - zarówno zawodowej jak i liceum - są egzaminy na koniec trymestru (proefwerk).

Na zajęciach artystycznych Najstarsza (druga od lewej) zwykle daje czadu. Powyżej: "Dynie ze sklejki"

Jednak mam dziwne podejrzenia, że nie ma co liczyć na to, że Najstarsza nagle odkryje w sobie nieprzepartą chęć do siedzenia przy książkach. A czas leci. Zalecenia, prośby, tłumaczenia i inne tego typu pomysły może se matka wsadzić, tam gdzie słonko nie dochodzi. Toteż matka postanowiła, że musi osobiście owo przygotowanie nadzorować i nim kierować. Niestety wcale nie jest pewne czy ta godzina-dwie dziennie poświęcone na siedzenie z tym cholernym uparciuchem i lekkoduchem przy książkach i przed kompem da ostatecznie jakieś wymierne efekty. Łudzę się jednak, że tak. Żeby tak jeszcze na te dwie godziny można było  pozostałą upierdliwą dwójkę Młodych gdzieś wysłać albo zamknąć, to by nie zaszkodziło. Przeszkadzają, jak mogą, a Najstarszej w to graj. Do tego ma tą chorobę, co wielu jej podobnych - na samo wspomnienie o nauce, natychmiast czuje senność, głód, zmęczenie i zaczyna cierpieć na rozstrojenie pęcherza. Nie wiem, czy przerobimy razem cały materiał, nie mam pojęcia ile jej w łepetynie zostanie, ale coś tam zawsze sobie przypomni, odświeży, czy lepiej zrozumie. Każę jej zapisywać niektóre rzeczy, żeby sobie utrwaliła pisownię. W sumie wyniki jako takie z poszczególnych testów i zadań domowych miała przez ten czas od września nie najgorsze. Z matmy to nawet bardzo dobre - rzekłabym. Tak sobie myślę, patrząc na przerobione przez nich tematy, że gdyby nie ten nieszczęsny język, to ona to wszystko powinna zdać na 100%, bo materiał jest w sumie prosty. Ot jak to w szkole zawodowej. Jednak nieznajomość języka kładzie nawet systematykę zwierząt, którą i bez szkoły przecież ogarnia. Nawet odpowiedzi na pytania typu "jak można oszczędzać wodę", czy "czego nie wolno uczniom w mojej szkole" dla ludzi uczących się dopiero języka mogą być zbyt trudnym zadaniem. 

Pierwszy egzamin jest już 9 grudnia. Każdego dnia będą zdawać z innego przedmiotu. Matematyka, Niderlandzki, Przyroda i MAVO (coś jakby połączenie historii i WOS-u). Popołudnia w te dni są wolne, mogą przygotowywać się do następnego egzaminu. Podczas egzaminów obowiązuje szkolny uniform, czyli T-shirt lub bluza dresowa z logo szkoły oraz ciemnogranatowe spodnie (mogą być jeansy). Z tego, co piszą w szkolnej korespondencji, wynika, że nieprzyjście w szkolnym stroju może być powodem niedopuszczenia do egzaminu. Obecność na tych testach oczywiście jest obowiązkowa i zwalnia z nich tylko dokument od lekarza. 

Czyli nowe doświadczenie i nowe wyzwanie przed nami, a w zasadzie przed Najstarszą. Druga Młoda będzie mieć już przetarte ścieżki, jak kiedyś dotrze do tej szkoły. Starsza obcyka co i jak, to będzie cwaniakować.

Młodej tymczasem szykuje się jakiś poważniejszy występ. Właśnie dostaliśmy powiadomienie z akademii muzycznej, że przed dziewczynami intensywne przygotowania jakiegoś układu, czy jak się to tam nazywa w balecie. Od przyszłego tygodnia mają ćwiczyć z jedną instruktorką (teraz mają z dwoma - jeden dzień ogólne ćwiczenia, drugi taniec klasyczny). Młoda też w domu coś próbuje działać po swojemu, gdyż ona z tych, co uważają, że jak już coś robić, to z pełnym zaangażowaniem.

Miniony tydzień też miała ciekawy, bo - jak wspominałam - uczniowie prowadzili sklepiki. Młoda zgodnie z planami robiła watę cukrową. Kupiliśmy cukry kolorowe w trzech smakach (bagatela 6 euro za słoiczek, ale czego się nie robi dla dzieci hehe), do tego oczywiście zwykły biały. Zwykłe szły za 40 centów, smakowe po 50. Taniocha, ale biorąc pod uwagę, że dzieci nie mogą dużo kasy do szkoły przynosić, to cena w sam raz. Według relacji Sprzedawczyni Waty dzieci były zachwycone, bo "takiej waty dobrej to jeszcze nigdy nie jadły", no były takie długie kolejki do ich stoiska, że nie nadążali z produkcją. "Ich", bo jeden kolega nie miał nic na sprzedaż, więc założyli spółkę. Ona robiła watę, on liczył kasę. Zarobione przez dzieci pieniążki idą na akcję "Rodeneuzen" [czerwone nosy], podczas której  zbierane są fundusze na pomoc młodzieży z problemami psychicznymi. Inni handlowali używanymi zabawkami, popcornem, słodyczami itd. Zabawa trwała przez 4 dni na długiej przerwie (godzinnej). 

Tymczasem przede mną ostatnie 2 dni zajęć niderlandzkiego na poziomie 2.1. Od grudnia zaczyna się kolejny. Zakładając, że poziom przyswojenia materiału będzie się miało powyżej 50%. U nas nie ma egzaminu. Testy były każdego dnia - pisemne, ustne, czytanie i pisanie ze zrozumieniem, zadania domowe wymagające przygotowania różnych historii do publicznego opowiadania i wspólnej dyskusji. Te parę miesięcy zleciało jak woda w klozecie. Dziś mogę powiedzieć, że warto było fatygować się te 30 km 2 razy w tygodniu, bo sporo nowych rzeczy się nauczyłam, a jeszcze więcej starych przećwiczyłam. Ocena na bieżąco ma wielką zaletę - od razu wiem, co robię/mówię/piszę źle, od razu mogę skorygować i nie utrwalam błędów żyjąc w błogiej ich nieświadomości. Orientuję się, co jest moją słabą stroną i co wymaga większej uwagi z mojej strony.

Teraz jednak pora zwijać się do powtórek ze szkoły średniej i choć chwilę z Najstarszą znowu poćwiczyć. Co prawda wcześniej wydałam nakaz uczenia się, ale ze śmiechów i kłótni na przemian dochodzących przedtem z pokoju dziewczyn wnioskuję, że pomysł się nie przyjął za bardzo. Choć z tego co wiem, nauka też jest czasem bardzo zabawna i bywa, że mamy ubaw po pachy.

kremówka mniam-mniam

Wczoraj przez pół dnia robiłam kremówkę. Znaczy to głupie ciasto francuskie, które się składa na pół i chłodzi, wałkuje, składa na pół i chłodzi i tak kilka razy. Ono jest potem jak Shrek albo jak cebula - ma warstwy. Tylko cosik jakby za twarda mi się zarobiła jedna warstwa i ciut twardawe było, ale krem za to pierwsza klasa się ugotował, a zdarzało się mi wielokrotnie krem spaścić. Ogólnie pychota. Taka pychota, że na niedzielę już nic nie zostało, ale mam zapsas cytryn, a cytrynowe ciasto to 10 minut roboty :-)

Dzieci - małe wredne upierdliwce ;-)

Od wczoraj wieje bez opamiętania. Pamiętam, że u nas na wsi mówiło się kiedyś, gdy był silny wiatr, że pewnie się ktoś powiesił i stąd takie wiatrzysko. Swego czasu doszłam jednak do wniosku,  że jak już patrzeć na to w tym kontekście, to wiatr jest raczej przyczyną niż skutkiem. Bo przy takiej piździawicy to nic, tylko pójść się powiesić.

Ja, i sporo członków mojej rodziny, jesteśmy tzw meteopatami, czyli ludźmi których samopoczucie jest w dużej mierze zależne od pogody. Niektórzy odczuwają też na sobie fazy księżyca, ale to inna bajka. Na silny, długotrwały wiatr wielu z nas reaguje wzmożoną nerwowością i aktywnością. Moja Najstarsza, będąc małym szkrabem, nie chciała spać, gdy wiało, a już dzień przed przewidywaną wichurą nosiło ja po domu jak opętaną. Młody co prawda śpi w miarę dobrze, ale w dzień wietrzny jest niebywale aktywny. Normalnie 5 minut nie usiedzi na zadku spokojnie i nie zajmie się sam zabawą. Co prawda nie jest to dzieciątko flegmatycznej natury, jego głowa zawsze pełna pomysłów, a rączki i nóżki są wiecznie czymś zajęte. Jednak zwykle w granicach rozsądku. Od wczoraj natomiast oszaleć można.  Już o szóstej rano zmusił tatę do grania kolejno w domino, jengę, drabiny, memory i układania puzzli. Jak nie chce pić, to jeść, to bawić się z tatą, to rysować z mamą, to kiwi otworzyć (uciąć czubek, by mógł wyjadać łyżką), to jabłko obrać, to watę cukrową zrobić, to jenga, memory, puzzle, to kakao, to ciasto ukroić, to banana, to memory, jenga aaaaa. Ledwie pójdzie do swojego pokoju, już wraca, zajrzy do sióstr, trzaśnie drzwiami i już przychodzi zawracać głowę duperelami. Już coś w kuchni wywala, już coś w łazience przewraca. W normalne dni pobawi się chwilę z mamą, chwilę z tatą i zajmuje się potem z godzinę sam sobą. Ogląda bajkę, bawi się autami, klockami, rysuje lub lepi z ciastoliny. My w tym czasie oglądamy film, czytamy, piszemy - mamy chwile dla siebie po prostu. Od wczoraj jednak przechodzi sam siebie. Upierdliwy do granic rodzicielskiej wytrzymałości. Nie mamy nawet chwili minut spokoju. A że i my w tą pogodę bardziej nerwowi i skłonni do irytacji, to stwierdzamy, że szkoda, że w niedzielę przedszkole nie czynne albo, że nie możemy pójść do pracy. Tak, czasem tak mam, że wolałabym myć kible w robocie, niż użerać się z tymi wszystkimi domowymi i dzieciowymi problemami w czasie teoretycznie wolnym.

Człowiek sobie czasem planów narobi. Takich śmakich owakich i żyje w myślach tymi planami cały tydzień, po to by na koniec i tak nic z tego nie wyszło, bo... dzieci, choroby, pogoda i takie tam.

W poprzednim poście było kilka tego przykładów.

W tym tygodniu tak sobie po cichu planowałam, że w związku z naszą drobną rocznicą fajnie by było jakoś wyjątkowo ten dzień zorganizować. Najpierw myślałam o zaproszeniu paru znajomych, ale wiedząc, że mój M może nie być tym zachwycony, rozmyśliłam się. Ostatnio M bardzo zmęczony pracą, niesamowicie bolą go ręce (25 lat roboty w tym samym zawodzie nie przeminęło niestety bez skutków ubocznych) i po prostu po pracy chce normalnie usiąść na kanapie i poleniuchować. 

Jako że zaczynałam pracę u nowego klienta, gdzie miałam być tylko 3 godziny, w domu miałam być już w południe. Masa czasu na zorganizowanie swoich planów. Miał być specjalny tort, dekoracje, świece i takie tam drobiazgi, które robi się w takich okolicznościach.

Popsuło się znowu auto (kurde 5-letnie miało być tańsze w utrzymaniu a już kolejny tysiąc euro będzie do zapłacenia; pech to pech) i M zostawił je w garażu. Zastępcze miało być dopiero w sobotę, więc w piątek musiałam na rowerze pojechać kupić chleb i inne potrzebne produkty. W piątek wieczorem robimy zawsze tygodniowe zakupy, więc to i owo się pokończyło. Wróciłam od klientki, zostawiłam robocze gadżety typu kapcie, rękawiczki i inne duperele i pojechałam po ten chleb. Ciągle zostawało mi jeszcze sporo czasu na moje plany. Ale akurat wyszłam z zakupami ze sklepu, gdy otrzymałam telefon ze szkoły, że Najstarszą boli brzuch. Dzień wcześniej mieli szczepienia i pewnie to skutek uboczny. Zdarza się najlepszym. Pełna torba zakupów i pełny plecak - z takim bagażem nie mogłam jechać 20 kilometrów. No więc najpierw do domu rozładować się, a potem do miasta po dziecko. Pytałam jej przez telefon, czy da rady wrócić rowerem i potwierdziła. Gdy przyszłam do sekretariatu, czułam jak pot płynie mi po plecach. Młoda była blada jak ściana i mówiła, że zaraz puści pawia. Obeszło się bez pawia, nie wywinęła też orła. Świeże powietrze dobrze jej zrobiło i dojechałyśmy do domu. Jednak wiatr wiał w przeciwnym do jazdy kierunku i droga bardzo się dłużyła. Po tych blisko 30 kilometrach na rowerze w ekspresowym tempie, z wiatrem i pod wiatr, i 3 godzinach na szmacie, nogi mi prawie odpadały. Odechciało mi się więc wielkiego świętowania.
Tyle co ugotowałam obiad i upiekłam zwykłe ciasto miodowe z masą z kaszy manny (po naszemu zwie się: dziwak) a już M wrócił z pracy. Padałam ze zmęczenia, więc moje świętowanie ograniczyło się do napisania piątkowego postu, a w zasadzie tylko dokończenia i opublikowania, bo już wcześniej powstał zarys. Wnioski: nie ma sensu niczego w życiu planować. Szkoda nerwów. W naszym przypadku sprawdzają się tylko nagłe, zwariowane pomysły i decyzje.

Dziwak

Przypomnę, że moje teksty znajdziecie też w polonijnym miesięczniku pt: "Antwerpia po polsku". Aktualnie dostępny jest numer listopadowy. Papierowej wersji szukajcie w polskich sklepach, elektroniczną przejczytacie tutaj.

Chłopak naszej mamy

18 października 2009 roku dostałam pierwszy dość długi e-mail od pewnego faceta, którego zaczepiłam na portalu randkowym. Takim z kawą w tytule. Przez następne 2 miesiące otrzymałam od Niego ponad 30  długich listów elektronicznych i podobną ich ilość sama wysłałam. 19 grudnia tego samego roku spotkaliśmy się po raz pierwszy we czworo - znaczy ja, On i moje dziewczynki. Przyjechał wieczorem swoim Mitsubishi Space Star. Dziewczynki dostały słodycze a mama czerwoną różę. Wypiliśmy kawę i przegadaliśmy do późnej nocy o wszystkim i o niczym. Zaprosiłam go na Sylwestra i to był chyba najmilszy wieczór w moim życiu. Nadejście 2010 roku byśmy przegapili, gdyby nie fajerwerki, bo znowu gadaliśmy i gadaliśmy. To było niesamowite, tematy do obgadania nam się nie kończyły. Już pisząc odkryliśmy nasze podobne zainteresowania. Te same książki, te same filmy. Do dziś oglądamy wszystko razem, a potem dyskutujemy na temat filmu, porównujemy z książką, jeśli była to ekranizacja, a jest ich dziś bez liku. Muzyka nas trochę różni, bo on nie przepada za Beethovenem a mnie męczy ciężka muzyka rockowa, jednak znajdujemy też kawałki do wspólnego słuchania. Poczucie humoru i ironię tak samo odjechane mamy oboje.
38-letni bezdzietny kawaler znalazł szybko wspólny język z dwiema dziewczynkami, a nawet z trzema. Pamiętam, jak go bardzo polubiła moja siostrzenica. Mała dziewczynka, która bała się własnego wujka, czyli mojego (i swojej mamy) brata, do Tego obcego faceta się przytulała i pozwalała brać na ręce. Miał widocznie jakiś wrodzony instynkty tacierzyński, czy cóś.
Dziewczyny mówiły o Nim "CHŁOPAK NASZEJ MAMY".
Chłopak ten przyjeżdżał do nas w każdy weekend. W międzyczasie pisaliśmy nadal listy, dużo listów pełnych uczuć, emocji, wyznań...

"Droga Magdo w tym niema żadnych ale to żadnych haczyków. Jest tylko niczym nie zmierzona chęć bycia z kimś,bycia tak do końca ponad wszystko, to uczucie jest we mnie tylko po ludzku nie jestem w stanie tego opisać, gdy piszę te słowa to mam łzy w oczach, łzy wzruszenia. Co z nami stanie się? Czy jutro wstanie dzień? Tak bardzo bym chciał byś przy mnie czuła się dobrze, byś była sobą , była bezpieczna oraz przede wszystkim bardzo kochana.Tyle rzeczy chciałbym napisać o tylu rzeczach chciałbym porozmawiać, myślę że na wszystko starczy czasu. Napiszę o jeszcze jednej bardzo ważnej sprawie, gdyż tak naprawdę nigdy o tym w ten sposób nie pisałem, ale teraz muszę. Twoje dzieci, Twoje córeczki są prawdziwym skarbem są sensem istnienia, celem dla którego warto marzyć, kochać i żyć, to najwspanialsze istoty na ziemi.Wiem ile trzeba energii,sił, miłości, poświęcenia, siebie by wychować dzieci, z ilu marzeń i pragnień trzeba wtedy zrezygnować. To ma dla mnie znaczenie szczególne. Dlatego uwierz proszę w moje uczucia, w moją miłość czy też w szczęście jakkolwiek byśmy tego nie nazwali, nie pragnę tego tylko dla siebie. Pragnę tego dla Nas, dla Ciebie oraz Twoich dzieci. I jeśli Bóg pozwoli jutro możemy być szczęśliwi, jutro możemy tacy być..."

Tak pisał do mnie Mój Chłopak...

Walentynki i Wielkanoc spędziłyśmy u "Mojego Chłopaka". Były to cudowne dni. Podjęliśmy dość szybko decyzję o naszej ostatecznej przeprowadzce i wspólnym zamieszkaniu na dobre i na złe. To była dobra decyzja.

Złożyłam więc wypowiedzenie w pracy, bo przecież 110 kilometrów nie da się codziennie dojeżdżać. Znaczy dać to się da, ale jaki to ma sens przy zarobkach 1200 złotych/mc (300euro :-) )? Nawet był lekki foch ze strony szefostwa, bo pora niewłaściwa i tak bez uprzedzenia, i w ogóle po chamsku. Na szczęście polskie prawo nie mówi nic o obowiązku proszenia szefa o zezwolenie na zamążpójście, czy zmianę miejsca zamieszkania a tylko o 3-miesięcznym okresie wypowiedzenia, z czego część pochłania urlop, gdy się go ma, a ja miałam.

Na 33 urodziny dostałam 33 róże.

Przeprowadziliśmy się w czasie wakacji. Przed naszą przeprowadzą Mój Facet żył w takim stresie, tak się bał, jak podołamy, cały czas o tym myślał, aż w końcu wracając od nas,  i myśląc nad tym wszystkim, wpakował się pod tira i skasował auto. Gdy zadzwonił do mnie z pytaniem, czy szwagier po niego przyjedzie, to prawie na zawał zeszłam. Środek nocy. Szok. Na szczęście nic mu się nie stało, a auto kupiliśmy nowe (kilkunastoletnie ale fajne).

We wrześniu dziewczynki zaczęły nową szkołę, a na październik zaplanowaliśmy nasz ślub. Pech chciał jednak, że Młoda postanowiła się zaprzyjaźnić z salmonellą i potem w czasie gdy mieliśmy się hajtać, siedziałyśmy we dwie w szpitalu. Znaczy ja siedziałam, ona leżała pod kroplówkami. Wkurzyłam się na pecha i wysłałam Mojego Chłopaka do urzędu, by przełożył ślub na TRZYNASTEGO. Pechowi na złość!

I to była data właściwa na ślub.

13 listopada Anno Domini 2010 powiedzieliśmy TAK.

Było tego dnia ciepło i słonecznie. Przyjechało kilku gości. Zaprosiliśmy ich do uroczej restauracji o nazwie Zielony Dworek. Ja miałam wymarzoną zieloną sukienkę. Dziewczynki wyglądały jak księżniczki.

Potem było różnie, kwadratowo i podłużnie. Urodził się Młody. Brakowało pieniędzy na chleb. Dziewczynki chodziły do szkoły. Mieliśmy wiele trosk i kłopotów. Było czasem ciężko, było czasem smutno. Było wesoło i było cudownie. Robiliśmy zakupy. Gotowałam. M-jak-Mąż chodził do pracy. Odwiedzaliśmy rodziny. Raz się nie całkiem udało, bo znowu mąż skasował auto wracając ze stacji benzynowej za bardzo się pośpieszył.... Wrócił wtedy na piechotę blady jak dupa anioła, usiadł na kanapie i siedział nic nie mówiąc. Już wiedziałam, że nie mamy auta, zanim otworzył usta. Zapytałam tylko, czy nikomu nic się nie stało. A auto kupiliśmy nowe. Jeszcze starsze, ale jeździło :-) Zaprowadziliśmy dziewczynki do I Komunii, co było dużym
przeżyciem dla wszystkich.

W końcu dotarliśmy tutaj do BE i jesteśmy. Razem na dobre i na złe. Razem pokonujemy przeciwności losu i razem borykamy się z problemami. Razem próbujemy wychować dziatwę na dobrych ludzi. Razem zwiedzamy ten kraj. Razem próbujemy zrozumieć ludzi i świat. Czasem są dni smutku i złości, czasem chwile zadumy, czasem łzy a czasem ubaw po pachy. Takie jest życie. Jednak mamy siebie na wzajem. W piątkę łatwiej pokonać zło tego świata. Łatwiej i przyjemniej, mimo, że czasem jeden drugiemu działa na nerwy i doprowadza do szału.

5 lat to niewiele. Jednak my zaczynaliśmy już ze sporym bagażem doświadczeń różnych nie jako nieopierzone małolaty. Było trudniej. Nie jest łatwo być razem, bo oboje mamy dosyć oryginalne i upierdliwe charaktery, ale myślę, że spróbujemy następne 5 przeżyć w tym samym składzie.

Pisane w pociągu

Zwykle czytam w pociągu książkę albo "Metro", tutejszą darmową gazetę codzienną, która rano leży na wszystkich dużych belgijskich dworcach na specjalnych półkach. Późniejszą porą  wystarczy przespacerować się po pociągu, by co najmniej jeden egzemplarz znaleźć. Ale właśnie odkryłam, że pociąg jest również dobrym miejscem do pisania bloga. Dworzec też niczego sobie, tak nawiasem mówiąc. Tak oto nadrabiam zaległości. Co prawda były ferie, ale tylko dla milusińskich. Starzy mieli zwykły roboczy dzień urozmaicony dodatkowo niekończącymi się potrzebami dzieci.

Przez cały tydzień nie zdążyłam usiąść do kompa na dłużej niż kilka chwil potrzebnych do przeczytania i napisania paru mejli. 

W ostatnim czasie prawie wszystko kręciło się wokół naszej czadowej imprezy urodzinowej. A to trzeba było się spotkać z mamami, a to kupić odpowiednie  ubrania, a to prezenty  zapakować. Praca i codzienne obowiązki dopełniały reszty czasu. W międzyczasie jeszcze jakieś mniej lub bardziej konieczne wyjścia, wyjazdy, przejazdy, jakieś zadanie domowe z niderlandzkiego. I poszło.

Zorganizowanie wspólnych urodzin dla 6 dziewczyn to nie lada przedsięwzięcie. Każdy ma inne  potrzeby, oczekiwania, fantazje. Jednak nasza wesoła grupa okazała się wyjątkowo zgodna co do pomysłów na miejsce, dekoracje i poczęstunek.
Przy okazji naszych babskich pogaduszek dowiedziałam się, że klasa Młodej już od przedszkola była zgraną paczką. Zarówno dzieci jak i rodzice znajdują wspólny język przy każdej prawie okazji. Czyli mieliśmy szczęście trafiając w to a nie inne miejsce w naszej życiowej podróży. 

Teraz opowiem troszkę o samych urodzinach.  

Odbyły się one w sali parafialnej. Były różne pomysły na temat imprezy. W Belgii bowiem często organizuje się tematyczne przyjęcia i to nie tylko dla małolatów. Od mam wyszedł temat 'gala'. Już widziałyśmy oczyma wyobraźni nasze panny w eleganckich strojach i cały ten blask, ale okazało się, że dziewczyny nie czują tego klimatu.  One proponowały o wiele bardziej zwariowane hasła typu "dżungla", "księżniczki", no i, uwaga, "piłka nożna". No, bo chłopakom tez musi się podobać. Ot takie to nasze nastolatki. W końcu ktoś podrzucił temat kolorów i po kilku zestawach, ostatecznie przyjął się srebrny biały i glitter (błyszczący). Tak więc były srebrne balony, kulę dyskotekowe i cała reszta w podobnej tonacji. Dzieciarnia, a było tego około 30 sztuk, przywdziała się w biel i błyskotki. Chłopcy może aż tak bardzo się nie błyszczeli, ale za to wszyscy jak jeden mąż skakali, tańczyli, dokazywali w rytm ulubionych kawałków zapodawanych przez DJ - starszego kolegę solenizantek. 

Impreza była wyśmienita i nasze dziewczyny pewnie długo jej nie zapomną.  Jako poczęstunek przygotowaliśmy hot dogi i chipsy. Poza tym opróżniono sporo butelek coli, fanty i wody mineralnej. Mieliśmy my też napoje z procentami, ale tylko dla tych powyżej 18 lat. Na koniec rodzice i dziadkowie,  przybywający po odbiór swoich rozbawionych pociech, zostali zaproszeni na drinka. Zabawa skończyła się w okolicach dwudziestej drugiej i dostarczyła także nam starym sporo miłych wrażeń. 

Dla mnie i mojej rodzinki to oczywiście kolejny ważny krok na drodze integracji. Była okazja poznać lepiej rodziców koleżanek dziewczyn, zacieśnić więzy i troszkę porozmawiać; w miarę moich skromnych możliwości językowych naturalnie. 

Dziewczyny i to obie, co ważne,  są też bardzo zadowolone. Najstarsza na początku nie mogła się odnaleźć. Już nawet widziałam w oczach chęć powrotu do domu. Jednak po chwili się rozkręciła i szalała z całą resztą. 

Do dziś mam jeden fajny obrazek przed oczami. Gdy goście się porozchodzili, a my zabraliśmy się za sprzątanie, dziewczyny usiadły pospołu pod ścianą na podłodze, pozdejmowały buty i pokazywały jedna drugiej, w którym miejscu stopy najbardziej którą bolą. Oryginalny był to dość widok, ale to takie momenty potwierdzają, że zabawa była przednia.
Drugi obrazek to my dorośli ustawieni w kółeczko dzielący się ostatnią butelką szampana. Wokół nas nasz dobytek w torbach i pudłach, czyli dekoracje, butelki, śmieci, prezenty dziewczyn. Na każdej twarzy zadowolenie i radość z udanego wieczoru. Jak na zwykłe jedenaste urodziny chwile raczej niezwykłe i osobliwe. Tak nie wiele potrzeba, by pokolorować  świat. 

plażowe znalezisko

 W niedzielę z kolei znowu mieliśmy dziki napad nieopanowanej chęci natychmiastowej potrzeby zmiany lokalizacji. Nie było żadnych planów. Wstaliśmy, pośniadaliśmy, odfajkowaliśmy rytuał "kilku ostatnich razy" w domino, memory i nową planszówkę z Aldika, po czym każdy spoczął przed swoim laptopem. Ja zaczęłam szukać drugiego ciekawego artykułu na niderlandzki (pierwszy przygotowałam w piątek), ale nijak mi nie szło. No i nagle poczuliśmy TO. Jakoś tak razem chyba we dwóch. Czy dwoje.

 - Pojechał by gdzie... - zapytał stwierdzając M_jak_Mąż.

- Ostenda? - Odpowiedziałam pytająco.

-DZIEWCZYNY!!!!!!! JEDZIECIE NAD MORZE?!!!!!!! - zapytałam znad laptopa swoje córki grające w kogamę w swoim pokoju wspólnym.

Po jakichś dwóch godzinach maszerowaliśmy już w stronę plaży z parkingu dworcowego w Ostendzie. Belgia to fajny kraj. Chcesz posłuchać szumu fal, wsiadasz w auto lub pociąg i za godzinę jesteś na plaży. Marzy ci się spacer w górach - możesz tam być za godzinę. No, belgijskie góry przy polskich Tatrach to zaledwie pagórki, ale połazić można.

Ostenda

 W Ostendzie zjedliśmy pyszny obiadek. Młode, jak to Młode, wybrały hamburgery z colą, M jakiś gulasz. Tylko ja jak normalny człowiek zamówiłam sobie typowo belgijskie danie nadmorskie, czyli małże z frytkami. Młoda powiedziała, że to obrzydlistwo i w życiu by takiego gluta, jakim wg niej jest małż, nie jadła. No nic. Jej strata. Małże są bardzo smaczne. Nie żeby zwalało z nóg, ale na pewno zamówię to jeszcze nie raz. Mężowi małże też posmakowały. Tyle tego jest w jednej porcji, że mi się do brzucha nie zmieściło mimo usilnych starań. No, może gdyby jadł bez frytek to by ogarnął, ale frytki też dobre. Tak swoją drogą, jeszcze nie widziałam tu, żeby ktoś tu jadł w restauracji ziemniaki w innej postaci niż frytki. Nie twierdzę, że nie mają nic innego, ale nie widziałam.